Çanakkale Savaşlarının Özellikleri ve Sonuçları

'Genel Türk Tarihi' forumunda Yasemin tarafından 5 Mart 2014 tarihinde açılan konu


  1. Çanakkale Savaşlarının Özellikleri ve Sonuçları Nelerdir?

    Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda başarılı olduğu tek cephedir. Çanakkale Savaşları metrekareye düşen 2400 mermi ile dar alanda geçen Dünyanın en yoğun savaşlarından biridir. Kara, hava ve deniz kuvvetlerinin her üçünün birden sahne aldığı ilk savaştır. Uçaklar o güne kadar sadece keşif ve gözlem amaçlı kullanılıyordu. Fakat Çanakkale Savaşlarında uçaklar ilk kez aktif savaş araçları olarak kullanıldılar. İcra ettikleri görev bombalamaydı.

    Dünyada kimyasal silahların ilk örnekleri Çanakkale savaşlarında görülmektedir.Dünyada bir denizaltıdan bir kara hedefine yönelik komando saldırısı ilk kez bu savaşlarda görülmüştür.Siper kazmaya yarayan havan bombaları ilk kez bu savaşlar sırasında İngilizler tarafından icat edilerek kullanılmıştır.

    Dünyada karşıt güçlere ait siperlerin arasındaki mesafenin en az olduğu savaştır. Zira Çanakkale kara savaşları sırasında siper aralıkları 8-10 metreye kadar düşmüştür. Çanakkale savaşları Türk ordusunun ve Türk milletinin dirilişinin başlangıcıdır. Uzun yıllardan beri önemli askerî mağlubiyetler yaşayan Türk ordusu kendisini, bıçağın kemiğe dayandığı yerde yani Çanakkale’ de bulmuştur. Türk milleti de uzun yıllardır yaşadığı mağlubiyetlerin ezikliğinden Çanakkale savaşlarıyla kurtulmuştur.

    Çanakkale savaşları Türk insanının inanç ve azminin modern teknolojiye üstün geldiği savaşlardır. Çanakkale’de Türk insanı, Türk askeri, dönemin en üstün iki donanmasına ve sayıca, silâhça çok çok üstün kara ordularına galip gelmiştir.Çanakkale muharebeleri Emperyalizmin gururunun kırıldığı yerdir. Çanakkale’de dünyanın en büyük iki sömürgeci imparatorluğu olan İngiltere ve Fransa’nın başarısız olmaları bütün emperyalist güçlerin gururunu kırmış ve onların sömürgesi durumunda olan ülkelerde İngiliz ve Fransızların da mağlup edilebileceği düşünce ve kanaatinin doğmasına sebep olmuştur.

    Çanakkale savaşları olağanüstü şartların ve olağanüstü mücadelelerin savaşıdır. Normal şartlarda kazanılabilecek bir savaş değildir. Türk insanındaki vatanını koruma azmi ve ruhu bilinmeden Çanakkale savaşlarını kavrayabilmek mümkün değildir.
    Çökmekte olan Osmanlı İmparatorluğu içinde Türk ulusunun hala gücünü ve dinamizmini koruduğunu göstermiştir.Çanakkale Zaferi, müttefiklerinin yardımından yoksun kalan Çarlık Rusya’sının çökmesine ve Bolşevik rejiminin yerleşmesine yol açmıştır.

    Rusya Çarlığı’nın yerini alan S.S.C.B. Kurtuluş Savaşı’nın en büyük destekçilerinden biri olarak savaşın kazanılmasında ciddi anlamda fayda sağlamıştır.Henüz savaşa katılmamış olan devletlerin tutumlarını etkilemiştir. Bulgaristan Merkezi devletlerin yanında yer almış, Romanya, Yunanistan ve İtalya bir süre daha savaş dışında kalmış ve Arap isyanı da bir süre gecikmiştir.

    Birleşik Kara Deniz Kuvveti’nin Boğaz’ı geçemeyişi, İngiltere ve Fransa’nın askerî ve siyasî prestijini sarsmış; bu devletlerin sömürgelerinde bağımsızlık ve özgürlük akımlarının doğmasına, dolayısıyla da dünya haritalarında bazı değişikliklere yol açmıştır.Savaş en az 2 yıl daha uzamıştır.

    Gizli antlaşmalar gündeme gelmiştir. (Müttefiklerin Çanakkale’yi zorlamaları Rusya’yı üzerinde emeller beslediği İstanbul ve boğazlar konusunda endişelendirmiş ve Rusya’nın güvence istemesi üzerine gizli bir anlaşma yapılarak Rusya rahatlatılmıştır. Bu anlaşmayla birlikte gizli anlaşmalar birbiri arkasına gelecek ve Osmanlı Devleti kağıt üzerinde pay edilecektir.)
    Bolşevik ihtilali başarılı olunca Çarlık yıkılmış ve yerine S.S.C.B. kurulmuştur. Yeni rejim savaştan çekilme kararı alarak hem savaş yıllarında Osmanlı’dan aldığı yerleri geri verecek hem de 93 Harbi sonrasında ele geçirmiş olduğu Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devleti’ne iade edecektir. Böylece Kurtuluş Savaşı’nın hazırlanmasında büyük öneme sahip topraklar işgal altında kalmaktan kurtarılmış oldu (Samsun, Erzurum, Sivas).

    Mustafa Kemal’in Anafartalar Conkbayırı Arıburnu ve Kireçtepe’de elde ettiği başarıları Milli Mücadele’ye lider olmasını sağlamıştır.

    Çanakkale Savaşları ülkenin dört bir tarafından gelen insanların kaynaşmasını sağlamış ve canla başla mücadele edilerek her şeyin başarılabileceğini göstermiştir. Böylece ortaya çıkan “Çanakkale Ruhu” Kurtuluş Savaşı’ndaki “Milli Mücadele Ruhu”nun ortaya çıkışında etkilidir.
    Çanakkale’de savaşın Avustralya ve Yeni Zelandalıların millî bilinçlerinin oluşmasında etken olduğu gibi, savaş sırasında ve sonrasında bu ülke vatandaşları ve hükümetleri ile dostlukların ortaya çıkmasını sağlamıştır.

    Boğazların Birinci Dünya Savaşı başında Osmanlı Devleti tarafından kapatılıp, savaşın sonuna kadar açılmaması, uluslararası ticari ilişkileri, Karadeniz’e komşu ülkelerin ticaretini olumsuz etkilemiştir.

    Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakarak Almanya’yı kuşatmayı amaçlayan İtilâf devletleri plânını boşa çıkaran Çanakkale Zaferi, savaşın en az iki yıl daha uzamasına neden olmuştur.
    Çanakkale Boğazı’nın kapatılması, Rusya’nın müttefiklerinin silâh ve cephane yardımından yoksun bırakmış ve Türk cephelerinde yarım milyonu aşkın İngiliz ve Fransız askerini oyalamış olduğundan, Almanya’nın doğu cephesi harekatını kolaylaştırmıştır.

    Dünyanın en güçlü donanmasına ve en iyi teçhiz edilmiş ordularına karşı koyan Çanakkale savunucuları, Türk İstiklal Harbi savaşlarına örnek olmuştur.

    Çanakkale savaşlarında yüz binden fazla okumuş ve aydın Türk kaybedilmiş, bu kaybın olumsuz etkileri Türk İstiklâl Harbi’nde ve özellikle Cumhuriyet Türkiyesi’nde görülmüştür.