Çanakkale savaşının edebiyata yansıması

'Genel Türk Tarihi' forumunda Yasemin tarafından 22 Şubat 2014 tarihinde açılan konu


  1. Çanakkale savaşının edebiyata yansıması hakkında bilgiler




    Çanakkale Savaşı’nın edebiyata mal edilmesinin iki yolu bulunuyor.Birincisi, bu savaşı bir harp edebiyatı malzemesi olarak kabul etmek ve bu bağlamda değerlendirmek; ikincisi ise edebiyat-tarih ilişkisi bağlamında ve özellikle tarihi roman kavramı çerçevesinde düşünmek.

    Her iki durumda da edebiyat, savaş ve tarihin herhangi bir dönemine ait kayda geçmiş bir gerçeği ister istemez kendi algılama biçimine, kendi yöntemine, kendi olaya yaklaşma usulüne uygun şekilde işleyecek, dönüştürecektir.

    Çanakkale Zaferiyle ilgili yazılmış romanlardan birkaçı: Halide Edip Adıvar: Ateşten Gömlek, Kalp Ağrısı, Zeyno’nun Oğlu; Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Kiralık Konak; Reşat Nuri Güntekin: Mehmetçik (tefrika halinde yazılmış ve tamamlanmamış bir romandır); Mehmet Niyazi: Çanakkale Mahşeri; Mustafa Necati Sepetçioğlu Ve Çanakkale üçlemesi: 1. Geldiler; 2. Gördüler; 3. Döndüler; Buket Uzuner’in Uzun Beyaz Bulut Gelibolu.

    Şiir, hikaye, tiyatro ve roman alanlarında yazılmış olan bu metinlerin ortak özellikleri şu şekilde özetlenebilir:

    Çanakkale Savaşı, Türklerin tarihleri boyunca yaşadıkları ölüm kalım savaşlarından biri olmuştur. (Ateşten Gömlek).Çanakkale Savaşı, düşman güçlerin bütün teknik donanımlarına ve insan sayısı fazlalığına rağmen büyük bir iman ve İslam ruhuyla zafere dönüştürülmüştür. (Ve Çanakkale, Çanakkale Mahşeri.

    Türkler, tarihin hiçbir döneminde esir kalmamışlar, yokluğu esarete tercih etmişlerdir. Hemen bütün metinlerin ortak özelliği.

    Tıpkı Haçlı Seferlerinde olduğu gibi Çanakkale Savaşı’nda da herhangi bir etnik köken ayırt etmeksizin Batılılar güç birliği yapmışlar; onlara içimizdeki azınlıklar da teşne olup Türkleri arkadan vurmuşlardır. Çanakkale Şehitlerine, Mehmetçik.

    Ne olursa olsun, savaşın ruhunda kötülük vardır ve ancak iş başa düşünce, saldırıya uğrayınca, kendini savunmak için tercih edilebilir; bunun dışında savaş sefaletten başka bir anlama gelmemektedir. (Uzun Beyaz Bulut Gelibolu.

    Her zaman olduğu gibi, savaş zamanlarında bir kısım insan cephede ülkesini savunurken, diğer kısım insan cephe gerisinde hiçbir şey yokmuş gibi günlük hayatına devam edebilmiştir. Kiralık Konak