Çad Tarihi

'Ülkeler' forumunda EyLüL tarafından 6 Aralık 2011 tarihinde açılan konu


  1. Çad Tarihi
    Çad Tarihi Hakkında bilgi

    Resmi adı: Çad Cumhuriyetidir.
    Başkenti: N'Djamena (N'Camena. Nüfusu: 700.000) (Eski adı: Fort Lamy)
    Diğer önemli şehirleri: Sarh, Mundu, Fada, Mongo, Ati, Mussoro, Abeşe.
    Yüzölçümü: 1.284.000 km2.
    Nüfusu: 6.120.000 (1993 tahmini). Nüfusun % 16'sı şehirlerde yaşamaktadır. Ortalama ömür 47.5 yıldır. Çocuk ölümlerinin oranı binde 122'dir. Nüfusun % 40.6'sını 14 yaşın altındakiler oluşturmaktadır.
    Km2 başına düşen insan sayısı: 4.8
    Nüfus artış hızı: % 2.5
    Etnik yapı: Çad halkı çok değişik etnik unsurlardan meydana gelir. Belli başlıları şunlardır: Çad Arapları (%18.2), Mabalar (% 4.4), Kanembular (% 4), Tebular (% 4), Tama dili konuşanlar (% 3.9), Fulaniler (% 1), Sudaniler (Sudan zencileri), Hausalar, Saralar, Haddad, Lisiler, Masalatlar, Dajular, Budumalar, Fongorolar vs. (Fulaniler hakkında Benin'deki etnik unsurlara bkz.) Araplar, Fulaniler, Sudaniler, Tebular, Haddadlar, Tamalar ve Hausaların tamamı Müslümandır. Çad Araplarının çoğu göçebe veya yarı göçebe hayatı sürmekte ve hayvancılıkla uğraşmaktadırlar. Tedalarla Dazalardan oluşan Tebular Çad'ın yerlilerindendirler ve bunların da bir kısmı göçebe veya yarı göçebe hayatı sürerler. Tebular daha çok Tibesti dağlarının eteklerinde ve Enidi bölgesinde yaşarlar. Tebular siyasi çalışmalarda da etkili durumdadırlar. Hausalar Orta ve Batı Afrika ülkelerine yayılmış kalabalık bir etnik kitledir. Değişik Hausa grupları arasında önemli kültürel farklılıklar görülür. Dillerinde Arapça'nın önemli etkisi vardır. Ticaretten yerel sanatlara çok değişik mesleklerle uğraşırlar. Ülkenin güneyinde yaşayan Saralar animisttirler. Saralar, Fransız sömürgesi döneminde onlarla kolayca anlaşmış ve kendileriyle işbirliği yapmışlardır. Bunda belki kuzeydeki Müslümanlarla aralarındaki anlaşmazlığın etkisi olmuştur. Saralar Fransız kültürüne çok çabuk adapte olmuş ve sonraki yıllarda bu kültürün savunuculuğunu yapmışlardır. Arapça'nın resmi dil olmasını isteyen Müslümanlara karşı Fransızca'nın resmi dil olarak kalması için mücadele vermektedirler.
    Dil: Resmi dil Fransızca'dır. Ancak halk arasında hep yerel diller konuşulmaktadır. Bu ülkede konuşulan yerel dillerin sayısı yüzü geçmektedir. En çok kullanılan yerel diller Maba, Adamaya, Sara dili, Sahra dilleri, Sudan dilleri ve Arapça'dır. Müslümanlar arasında Arapça bir eğitim ve yazı dili olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Müslümanlar resmi dilin de Arapça olmasını ve bütün resmi okullarda Arapça eğitim verilmesini istiyorlar. Animist kabilelerse buna karşı çıkıyorlar. Resmi dilin Fransızca olmasına rağmen Fransızca'yı bilenlerin oranı % 4.3'tür. Arapça bilenlerin oranı ise % 7.8'dir.
    Din: Devletin resmi dini yoktur.
    Ancak halkın % 60'tan fazlası Müslümandır.
    % 22'sini geleneksel tabiat dinlerine inananlar oluşturmaktadır.
    Kalan % 18'i de hıristiyandır. Müslümanlar daha çok ülkenin kuzey ve orta kesimlerinde, geleneksel dinlere inananlar yani animistlerse güney kesimlerinde oturmaktadırlar. Müslümanların çoğunluğu sünni malikidir. Hıristiyanların çoğunluğu katolik, az bir kısmı da protestandır. Çadlı hıristiyanların çoğu sömürge döneminde ve daha sonraki yıllarda yürütülen misyonerlik faaliyetleri sonunda hıristiyan yapılanlardır. Bunların yanı sıra az sayıda da Avrupa'dan gelerek bu ülkeye yerleşen hıristiyan bulunmaktadır.

    Coğrafi durum: Bir Orta Afrika ülkesi olan Çad, kuzeyden Libya, doğudan Sudan, güneyden Orta Afrika Cumhuriyeti, batıdan Kamerun, Nijerya ve Nijer'le çevrilidir. En yüksek yerleri Emi Kuşi dağı (3415 m.), Vaday dağı (1500 m.) ve Ennedi dağlığı (en yüksek tepesi 1450 m.)'dır. Emi Kuşi dağı kuzeydeki Tibesti sıradağlarının en yüksek yeridir. En önemli akarsuları Şâri ve Loguna ırmaklarıdır. Her ikisi de güneyde sık ağaçlı bölgededir.