Cabir ibn hayyan simya ile ilgili çalışmaları

'Hakkında bilgi' forumunda Sezen tarafından 20 Eylül 2016 tarihinde açılan konu

  1. Sezen

    Sezen Editör


    Cabir ibn hayyan simya ile ilgili çalışmaları

    Tam olarak doğum ve ölüm tarihi bilinmeyen 8.ve 9. Yüzyllarda yaşamış; Kimya, Tıp, Eczacılık, Metalürji, Astronomi, Felsefe,Mantık, Fizik ve Mekanik üzerine çok büyük buluşlar yapmış Türk-İslâm Alimidir. Tam ismi ‘Câbir Bin Hayyan Abdullah El-Ezdi’ olup, Batıda Al-Geber olarak tanınmıştır.

    Cabir Bin Hayyan, Abbasi halifesi Harun Reşit’in sarayında yaşadı. İslami ve fen bilimlerini beraber öğrendi. Halit Bin Yezit ve Cafer-i Sadık’tan dersler aldı. Simya’nın bir fen ilimi olmadığını görerek, tecrübeye, analize ve matematiğe dayalı, bugünkü Kimya’nın temellerini attı İlim öğretip, birçok öğrenci yetiştiren Cabir Bin Hayyan; eserlerinde, yapmış olduğu ilmi ve fenni tecrübeleri en küçük ayrıntısına kadar izah etti ve yorumladı. Kimyasal maddelerin bileşimlerini tespit etti ve açıkladı. Kimyada kullanılabilecek bazı metodları ortaya koydu. Deneylerde kullanılabilecek aletlerin imalini, kullanılış yollarını izah etti. Kimyayla ilgili hassas ölçü aletleri yaptı.

    Kendinden sonra gelen bilim adamları, onu modern kimyanın kurucusu olarak kabul etmişlerdir. İslam aleminde; Ebu Bekr Râzi, İbn-i Sina, Mesleme El-Macriti, Farabi ve daha birçok bilgin onun eserleri ile yetişip, olgunlaşmışlardır. Cabir Bin Hayyan, Kimya ilminin yanında; Tıp, Astronomi, Mantık, Felsefe, Fizik, Mekanik gibi alanlarda da çalışarak değerli eserler yazdı. Eserleri; asırlarca İslam medreselerinde okutuldu. Endülüs vasıtası ile de batıya geçti.

    Cabir Bin Hayyan Buluşları ve çalışmaları:
    - Kimya ilminin kurucusudur.
    - Birçok kimyevi maddeyi keşfederek Arapça isimmler verdi.
    - İlk labaratuarı kurdu
    - Maddelerin atomik yapısını gösteren orijinal tesbitler yaptı
    - Atomun parçalanabileceği söyleyan ilk bilim adamı oldu
    - Kristalleşme, damıtma ve buharlaşma tekniklerini öğretti
    - Maddeleri yapılarındaki özelliğe göre; buharlaşabilen,
    metalik cisimler ve mineraller olarak üçe ayırdı
    - Sülfirk asit, Nitrik Asid’i, sodyum karbonat ve potasyumu
    buldu.
    -Arsenik gibi zehirli maddelerin yapılarını inceledi
    -Bitkilerden elde ettiği boya ile derinin boyanması ve
    tabağlanmasını öğretti
    - Ateşte yanmayan kâğıdın imalatını gerçekleştirdi
    - Damıtıcı imbiğini keşfetti
    - Suyu damıtarak saflaşmasını sağladı
    - Çeşitli metallerin kullanılma, oksitlenme konularını izah etti

    Cabir Bin Hayyan Başlıca Eserleri:
    - Kitab-ül Beyan – Kitab-ür Rahma
    - Kitab-ül Hacer – Kitab-üs Şems
    - Kitab-ün Nûr – Kitab-ül Kamer
    -Kitab-ül İzah – Kitab-ül Hayvan
    - Kitab-ül Istakas-is-Sales – Kitab-ün Nebat
    - Tefsir-ül-Istaka – Kitab-ül Hikmet
    - Kitab-üt-Tecrit – Kitab-ül Hilkat
    - Kitab-ül Mülk