Birleşik sözcükler nasıl hecelere ayrılır

'Sözel Dersler' forumunda HazaN tarafından 12 Aralık 2010 tarihinde açılan konu


  1. Birleşik sözcükler nasıl hecelenir

    Bileşik sözcüklerin hecelere ayrılmasında ULAMA kuralına uyarız.
    Yani; " sessiz harf ile biten bir sözcükten sonra, sesli harf ile başlayan bir sözcük gelirse, bu iki sözcük bitişikmiş gibi okunur. " Hecelere ayırmada ise, böyle iki sözcük bileşmiş olduğu için sessiz harften sonra gelen sesli harfler, sessiz harfe ile birleştirilerek hecelerine ayrılır.

    Örnekler:

    ba - şöğ - ret - men
    ha - nı - me - li
    kı - zı - lay
    se - mi - zo - tu
    ya - yı - ne - vi
    kar - da - na - dam
    il-köğ-re-tim


    Birleşik kelimeler iki türlü yazılır: Ayrı ve bitişik. Türkçede birleşik kelimelerin ayrı ve bitişik yazılması kurallara bağlanmıştır. Bu kurallardan bazıları şunlardır:

    a) Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: kaynata (kayın+ata) pazartesi (Pazar+ertesi) sütlaç (sütlü+aş) .

    b) Kelimelerden biri ya da ikisi benzetme yoluyla anlam değişmesine uğrarsa bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır: hanımeli (bitki) aslanağzı (bitki) kuşburnu (bitki).

    c) etmek edilme olma eylemek kılmak kılınmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde isim herhangi bir ses düşmesine veya türemesine uğramazsa bu tür birleşik kelimeler ayrı yazılır: alt etmek arz etmek el etmek sağ olmak gibi.

    Bitişik yazılan birleşik kelimeler tek kelime gibi hecelenirler. “başöğretmen” ba-şöğ-ret-men biçiminde; “ilköğretim” il-köğ-re-tim; “hanımeli” kelimesi de ha-nı-me-li biçiminde hecelenir.