betimleyici anlatım nedir kısaca ve örnekleri

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 26 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. betimleyici anlatım nedir

    Varlıkların kendilerine özgü ayırıcı niteliklerini bu niteliklerin duyu organlarımız üzerindeki etki ve izlenimlerini görünür kılmaya onları sözcükler aracılığıyla resimlendirmeye betimleme denir.


    Açıklayıcı Betimleme: Bu tür betimlemeler okurun duygularına seslenmez. Amaç izlenim yaratmaktan çok bilgi vermektir. Olan olduğu gibi aktarılır.

    İzlenimsel Betimleme: yazarın betimlediği şeye kendi duygularının ışığı altında bakması ve onu o şekilde aktarmasıdır. Bunda okuyucunun duygularına seslenilir. Anlattığı şeyler gerçektir ama yazarın beğenileri kişiseldir.

    betimleyici anlatım Örnek Paragraf
    • Evler hep ahşap ve iki katlı. Köhne çatılar karşıdan karşıya birbirinin üzerine abanır gibi uzanmış eski zaman saçakları. Ortada baştan başa uzanan bir aralık kalmış olmasa sokaküstü kemerli karanlık bir geçit olacak. Doğuda batıda bu aralık renkten renge giren bir ışık yolu olur. Fakat sokağın yanları her zaman serin ve loştur. Köşenin başında durup bakarsanız her pencerede kırmızı toprak saksılar ve kararmış gaz sandıkları görürsünüz. Saksılarda al beyaz mor sardunya küpe çiçeği karanfil; gaz sandıkları da öbek öbek yeşil fesleğenle dolu.

    Betimleyici anlatım Örnek Metin
    • Daha da yaklaştıkça nihayet gördüğüm şeyin bir insan olduğunu anladım.Gördüğüm kişinin karanlık arasında pek seçilmemekle birlikte dağınık saçları yırtık pırtık kalın bir elbisesi vardı. Yüzü pek seçilmiyordu ancak onun esmer yüzlü çökmüş omuzları pek kısa olmayan bir boyu tahminen 40-45 yaşlarında birinin olduğunu görebiliyordum. Kendi kendine bir şeyler konuşuyor sorular soruyor sonra gülüyordu. Ben ise tüm bu olanları görüyor ve duyuyor olmakla birlikte içimde biraz korku biraz endişe vardı.

    Örnek Metin
    • Çaldere Köyü’nde güneş batarken geniş yapraklı incir ağaçlarının dallarını koyu bir kızıllık kaplar.Yeşille kırmızının birleşmesinden doğan bu renk yağmuru gözleri kamaştırır. Sazların arasından süzülen dereköyün dört saat uzağındaki ırmağa kavuşmak için dümdüz ova üstünde mavi bir şerit gibi uzanır.

    NOT:

    Betimleyici anlatım ile öyküleyici anlatım birbiriyle karıştırılmamalıdır. Öykülemede olaylar kişi veya kişilerin başından belli bir yerde belli bir zamanda geçer.Betimlemede ise zaman işler halde (hareketli)değildir yani durgundur. Buna fotoğraf ve film örneğini verebiliriz: Fotoğrafta zaman olay ve varlıklar donmuştur. İşte betimleme bu donmuş durumun kelimelere dökülmüş şeklidir. Oysa filmde zaman olay ve varlıklar hareket halindedir. İşte öykülemede belli bir zaman aralığında geçen olayları anlatan bir film gibidir.

    NOT 2:

    Bir paragrafta bazen birden fazla anlatım biçimi kullanılabilir. Özellikle betimleme ve öyküleme anlatım biçimleri iç içe kullanılabilir.

    Betimleyici anlatım nedir ÖRNEK:

    “O gün erkenden evden çıkmış yürüye yürüye sahile gitmişti. Bugün sadece kendisi erkenci değildi.Balıkçılarda erkenden işlerine koyulmuşlardı.Birkaç kişi balık tutarken ben de onları seyrediyordum. Birden bir gürültü koptu. Gürültünün geldiği tarafa baktığımızda sahil yolunda bir kazanın olduğunu gördük hemen yardıma koştuk.”