Bebek ve anne hakkında sıkça sorulan sorular

'Bebek Bakımı' forumunda Wish tarafından 4 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Anne ve bebek hakkında sık sorulan sorular
    Bebek ve çocuk bakımı ile ilgili sık sorulan sorular

    Yeni doğan bebek neden kusar?
    Yeni doğan bebek doğumdan önce yuttuğu maddeleri çıkarmak için ilk günlerde kusabilir.Bu normaldir.Her beslenmeden sonra emdiği sütün bir kısmını ağzından akıtabilir.Eğer beslenmeden sonra gazı çıkarılmadan yatırılmış ise, yuttuğu sütün bir kısmını çıkarabilir.Fışkırır gibi kusuyor ya da her beslenmeden sonra hemen kusuyorsa, bir sağlık kuruluşuna başvurun.

    Gaz sancısı neden olur?
    Bebeklerin erken dönemde sindirim sistemi gelişmemiş olduğundan bazı bebeklerde özellikle ilk 4 ay gaz sancısı olması doğaldır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde gaz sancılarına daha seyrek rastlanır. İnek sütü şekerli su nişastalı şekerli bebek mamaları emziklerin bala veya pekmeze batırılması ek besinlere erken başlanması bebeğin kundaklanması altının sık değiştirilmemesi gibi durumlar gaz sancılarını arttırır.

    Gaz sancısını önlemek için ne yapılabilir ?

    Her beslenmeden sonra bebek gaz çıkarıncaya kadar omuza doğru yatırılıp hafif hafif sırtı ovalanmalıdır. Karın masajları yapmak gaz sancılarını hafifletir. Bebeğin yatış pozisyonunu sık sık değiştirmekte önemlidir.

    Sütüm yeterli değil arttırmak için ne yapabilirim ?

    Bu dönemde stres yorgunluk ve gerilimden uzak durmak da son derece önemlidir. Anne sütünü artırmak için öncelikle beslenmenize dikkat etmelisiniz. Et meyve sebze tahıl tüm besin gruplarından oluşan karma beslenme ve anne sütünü artırmak için bol sıvı tüketimi düzenli ve sık sık emzirmek anne sütünün artırılmasında en önemli unsurlardandır. Beslenmenizi doktor kontrolü altında devam ettirmeniz sizin için en uygun olanıdır.


    Sadece anne sütü ile beslenme bebek için yeterli midir ?
    Genelde erken dönemde tek başına anne sütü ile beslenme bebeğin büyüme ve gelişmesi için yeterli olmasına karşın doktorunuzun bebeğinizin aylık kontrolleri sırasında onun gelişimini ve kilo artışını değerlendirerek vardığı karar asıl önemli olandır.

    Sağlıklı bir bebekte kilo artışı nasıl olmalıdır ?
    Yeterli anne sütü alan bir bebeğin ilk 3 ay haftada ortalama 200-250 gr. alması gerekir. 4. aya kadar aylık kilo artışı ortalama 800 g. olmalıdır. 4. aydan sonra bebeğin kilo artış hızı yavaşlar.

    Anne sütü ile besliyorum. Çok sık kaka yapıyor normal mi ?

    Anne sütü ile beslenen bebekler sık ve hafif sulu dışkı yapabilirler. Genellikle altın sarısı renginde olan bu dışkı günde 5 'den fazla değilse endişelenmenize gerek yoktur.

    Anne sütünün yanında hangi ek gıdalara başlayabilirim ?
    Anne sütü alan bebeklere ilk 4 ay ek gıda vermeye gerek yoktur. 4. ayın sonunda başlayabileceğiniz ek gıdalarla ilgili doktorunuza veya beslenme uzmanınıza danışmalısınız.

    Anne sütü veriyorum su vermeme gerek var mı ?

    Hayır. Anne sütü ilk 4 ay bebeğin su ihtiyacı da dahil olmak üzere bütün besin ihtiyaçlarını karşılar.

    Anne sütünü nasıl kesebilirim ?
    Bunun en iyi yolu öğün sayısını zaman içinde azaltmak ve en son gece öğününü de kesmektir. Zaten öğünler atlandıkca süt oluşumu da azalacaktır.

    Anne sütü alan bebeklere ayrıca vitamin ve mineral takviyesi gerekir mi ?
    Sadece doktorunuzun önerisi vitamin ve mineral kullanabilirsiniz.

    Pişiği nasıl önleyebilirim ?
    Bebeğinizin altını sık sık değiştirin. Hazır bebek bezleri kullanmıyorsanız bezlerin yıkanmasında sabun tozu kullanmayı bezleri kaynatmayı ve ütülemeyi unutmayın. Bebek altını kirletmişse sadece ılık suyla temizleyin. Cilt kıvrımlarına özel önem gösterin. Kesinlikle pudra kullanmayın ve her alt temizlendikten sonra pişiği önleyici bir krem kullanın.

    Ek besinlere ne zaman başlamalıyım ?

    Beslenme otoritelerinin ortak görüşü ek besinler için en uygun dönemin en erken 4. ay; en geç 6. ay olduğudur. Ek Besinlere geçiş döneminde başlayacağınız ilk katı gıdalar tahıllar ve meyve suyu püreleridir. Tahıllardan pirinç ve mısır içerenleri düşük allerjeniteleri nedeni ile ilk başlanması gereken ürünlerdir.

    Ek Besinleri verirken nelere dikkat etmem gerekir ?

    İlk başlayacağınız besini az miktarlarda ve bebek açken vermelisiniz. Bu arada bebeğinizde farklı bir reaksiyon görürseniz (ishal kusma alerji vs..) doktorunuza danışmalısınız. Bu dönemde vereceğiniz bütün gıdaları kaşıkla vermeniz çiğnemeye ve yutmaya alışmasını sağlayacaktır.

    Devam maması ile muhallebi ve yoğurt nasıl hazırlanabilir ?

    Devam Maması ile Muhallebi Yapımı:
    100 ml. (1 çay bardağı) su ile 1 tatlı kaşığı pirinç ununu pişirip ocaktan indirdikten sonra içerisine 3 ölçek devam maması ilave ederek hazırlayabilirsiniz.

    Devam Maması ile Yoğurt Yapımı:
    100 ml. devam mamasını hazırlayıp ılık iken (45°C) içerisine 1 çay kaşığı yoğurt ilave ederek mayalayın. Üzerine bir bez örterek oda ısısında 3-4 saat bekletin.

    İlk kez kaşık maması kullanacağım. Bebeğim henüz 4 aylık hangisiyle başlamalıyım ?
    Bebeğin katı gıdalara geçişinde teorik olarak her zaman pirinçli ürünlerden başlanması daha doğrudur.

    Biberon mamaları ile kaşık mamaları arasındaki fark nedir ?
    Biberon mamaları sıvı suyla hazırlanan besinlerdir. Kaşık mamaları ise yarı katı kıvamda suyla veya devam maması ile hazırlanan ürünlerdir

    Kavanoz mamalarını günde kaç öğün verebilirim ?
    Günde 2-3 öğün ara veya ana öğün olarak verebilirsiniz.


    Bebeğim bir Püre/Kavanozun tamamını bir öğünde tüketmezse geri kalan kısmı saklayabilir miyim ?
    Bu mamaların bir kavanozu tek öğünlüktür. Ama bebeğiniz tamamını bir öğünde tüketemezse kavanozun kapağını sıkıca kapatarak buzdolabında 48 saat saklayabilirsiniz.

    Satın alırken dikkat etmem gereken bir özellik var mı ?
    Kavanoz mamalarını satın alırken son kullanma tarihine ve mamanın hava alıp almadığına dikkat etmelisiniz. Vakumun bozulmadığından emin olmalısınız. Ürünü satın almadan önce kapağına parmağınızla bastırdığınızda tık tık sesi geliyorsa ürün hava almış demektir. Hava almış kavanozları satın almamanız gerekir.

    Hazırlanmış mamayı ne kadar sürede tüketmeliyim artan mamayı muhafaza edebilir miyim ?
    Mamayı hazırladıktan sonra taze olarak yarım saat içinde tüketmelisiniz. Bu süre bebeğin emme süresi çok uzuyorsa en fazla 1 saate çıkabilir. 1 saatten sonra mamayı kesinlikle muhafaza etmemelisiniz. Her beslenme için taze mama hazırlamalısınız.

    Suyu ne kadar süre kaynatmam gerekir ?
    Mama hazırlamada kullanılacak su en az 10 dakika kaynatılmalıdır.

    Biberonları her beslenmeden sonra kaynatmaya gerek var mı ?

    Evet. Mama protein içeren bir ürün olduğundan mikroorganizmaların üremesi için ideal bir kaynaktır. Bu nedenle biberon önce bir fırça ile sabun kullanarak temizlenmeli daha sonra mutlaka kaynatılmalıdır.
     



  2. Cevap: Bebek ve anne hakkında sıkça sorulan sorular

    Bebeği hıçkırık tutunca ne yapmalıyım?
    İlk günlerde bebeklerin çoğunda, meme emdikten sonra sıklıkla hıçkırık görülür.Hıçkırık önemli değildir, kısa sürede geçer.Geçmez ise bebeği tekrar anne göğsüne tutarak hıçkırık geçirilebilir.

    Bebeğin göbeği ne zaman düşer?

    Bu süre bebekten bebeğe değişir.Bazılarında 3-4 gün içinde düşebileceği gibi, 15-20 güne kadar da uzayabilir.Çok erken ya da geç düşmesinin bir önemi yoktur.ancak bebeğin göbeğinin düşmesi, iltihaplandığı için gecikmişse önemlidir.

    Bebek ilk defa ne zaman yıkanır?

    Bebek doğumdan sonra ilk 12 saat yıkanmamalıdır.Vücudun yumuşak bir bezle kurulanması yeterlidir.Tam bir banyo, doğumdan sonraki 2-3’üncü güne bırakılabilir.Bunu izleyen günlerde bebek, her gün ya da günaşırı yıkanabilir.

    Bebeği bir aylık olduktan sonra ne sıklıkla yıkamalıyım?

    Eğer olanaklar elveriyorsa her gün yıkanabilir.Özellikle yaz aylarında sık yıkanırsa terlemez.Sık yıkanan bebeklerde hastalıklara yol açan mikroplar barınamaz, pişikler oluşmaz, uykusu az ve huzursuz bebekler de sakinleşir.Bebek beslenmeden hemen sonra yıkanmamalıdır.Bu durumda kusabilir.Yıkandıktan sonra doyurup yatırmak en iyisidir.

    Bebek ne zaman açık havaya çıkarılmalıdır?
    Bebeğin açık havaya çıkarılması, güneş alması her zaman gereklidir.Güneş ışığı kemiklerin gelişmesine yardımcı olur.Raşitizm denen hastalığın ortaya çıkmasını engeller.Bebek ilk güneşe çıktığında birkaç dakika tutulmalı, bu süre her gün azar azar arttırılmalıdır.Kışın öğle vakitleri en sıcak saatlerdir.Bu aylarda, öğle saatlerinde bebeği açık havaya çıkarmak iyi olur.

    Bebeğe yalancı emzik verilmeli midir?
    Yalancı emzik enfeksiyonlara zemin hazırlar.Yalancı emzik emen çocukların annelerini emmelerinde zorluklar ortaya çıkabilir.İleri yaşlarda yalancı emzik diş sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

    Bebeğimin tırnağı kesilmeli midir?

    Tırnağı kesilmeyen bebek, yüzünü gözünü çizebilir.Ayrıca tırnak arasına biriken kir, bebeğe mikrop taşır.Bu nedenle bebeklerin tırnakları mutlaka kesilmelidir.

    Bebeğin burun tıkanıklığını nasıl giderebilirim?
    Bazı anneler, bebeğin burnuna anne sütü damlatmanın burun tıkanıklığını geçireceğine inanırlar.Oysa süt bebeğin solunum yollarına ve akciğerlerine kaçarak zatürree olmasına neden olabilir.Bu nedenle burun tıkanıklığını gidermek için bebeğin burnuna süt damlatılmaz.Burun tıkanıklığını gidermek için en iyi yol, buruna tuzlu su (serum fizyolojik) damlatmaktır. Eczaneden serum fizyolojik alıp, bebek yatar durumda iken her iki burun deliğine birer damlalık dolusu damlatmak, sonra bebeği kaldırarak, hapşırınca burnundakileri çıkarmasını sağlamak en iyi yoldur.

    Diş çıkarma hastalık yapar mı?
    Bebeklerin çoğu hiç rahatsızlık duymadan, kolayca diş çıkarabilirler. Bazılarında ise huysuzluk, hafif ateş, iştahsızlık ve hafif ishal olabilir. Fakat genellikle çok şiddetli hastalık hali olmaz. Eğer bebek diş çıkartırken ateşi çok yükselmiş, ishal olmuş, halsiz ve bitkin düşmüş ise, bu durumu onun diş çıkarmasına bağlamak yanlış olur. Bebeğin diş çıkarması, tesadüfen başka bir hastalık ile bir araya gelmiş olabilir. Bu durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

    Çocuk ne kadar uyumalıdır?
    Uyku saatleri bebekten bebeğe değişebilir. 1 yaşına kadar bebekler, günde 15 -16 saat uyumalıdır. 1 yaşından sonra 10 – 12 saat uyuması yeterlidir. Düzenli ve yeterli uyku, bebeğin gelişmesini besin kadar etkiler.

    Çocuk hangi pozisyonda yatırılmalıdır?

    Bebeklerin yüzü koyun yatması tehlikelidir. Bebeğinizi sırtüstü, yastık kullanmadan yatırın.

    Çocuğun yattığı odada ısı ne kadar olmalıdır?
    Çocuğu ısısı 18 – 22 derece olan bir odada yatırın. Aşırı sıcaktan kaçının. Oda ısısı sizin kendinizi rahat hissedebileceğiniz bir düzeyde olmalıdır.

    Çocuğun yürümesi neden gecikir?
    Çocuklar çoğunlukla 1 yaş dolaylarında yürürler. Ancak bu kural değildir. Eğer bebek sağlıklı ise, 1,5 yaşına kadar yürümemesinin önemi yoktur. Kalça çıkığı, raşitizm denen kemik hastalığı varsa ya da çocuk şişmansa, düşmekten korkuyorsa ya da zeka geriliği varsa yürüme gecikebilir. 1.5 yaşından sonra halen yürüyemeyen çocuğun mutlaka sağlık kuruluşuna götürülmesi önerilir.

    Çocuğumun kulakları duyuyor mu?
    Bebekler, doğumdan sonraki ilk 2- 3 ay içinde kapı kapanması gibi ani seslere irkilmeyle cevap vermeye başlarlar. 4. aydan itibaren, sizi görmek kaydı ile sesinize gülümseyerek karşılık verir. 7. aydan itibaren başka bir şeyle meşgul değilse, sesin geldiği yöne doğru döner. On ikinci ayından itibaren kendi ismini ya da sık söylenen kelimeleri fark etmeye başlar.

    Çocuğun konuşması neden gecikir?
    Çocuklar becerilerini birbirinden farklı yaşlarda ve çevrelerde kazanırlar. Sağlıklı ve ailesi tarafından ilgilenilen bir bebeğin çok erken ya da çok geç konuştuğu görülebilir. Bunda endişe edecek bir durum yoktur. 2 yaşında olmasına rağmen halen konuşmayan çocuklarda bir sağlık sorunu olabilir. Ya da aile yeterince ilgilenmemektedir veya arkadaşı yoktur. 2 yaşında olmasına rağmen halen konuşmayan çocukların sağlık kuruluşuna götürülmesi önerilir.

    Çocuk kaka ve çişini ne zaman haber verir?
    Bazı çocuklar 1 – 1,5 yaş civarında, bazıları 1.5- 2 yaş arasında çişini ve kakasını haber verir. Çocuk bağırsaklarını daha erken kontrol edebildiğinden, önce kakasını haber vermeyi öğrenir. Çişini daha geç haber verir. Tuvalet ihtiyacını haber vermeyen çocukları korkutmak zararlıdır. 2 yaşından önce verilen tuvalet eğitimi çocukta ruhsal bozukluklara neden olabilir.