Banii Çelebi Mehmet Hakkında Genel Bilgi

'Tarih Bölümü' forumunda EyLüL tarafından 13 Şubat 2012 tarihinde açılan konu


  1. Banii Çelebi Mehmet Hakkında Genel Bilgi

    Yapılış Tarihi 1413-1424
    Mimar Hacı İvaz Paşa
    Yeşil Camii Külliyesi, Bursa’da 15. Yy.’da inşa edilen külliyedir. Banisi Çelebi Sultan Mehmet olan bu yapılar topluluğu merkezinde camii, medrese, imaret, türbe ve hanlardan meydana gelmektedir. Yapı içlerindeki çinilerden dolayı Yeşil Camii Külliyesi adı ile tanınmıştır. 6 kitabesi olan yapı Osmanlı mimarisindeki tek örnektir.

    CAMİİ
    1414/19 yılına tarihlenen eserin taçkapısı üzerinde celi sülüs hat ile yazılmış kitabesi bulunmaktadır. Zaviyeli camii örneklerinin en iyilerinden olan eserin mimarı Hacı İvaz Paşa’dır. Yapıya aydınlık sağlaması amacıyla 14 pencere yapılmış, bu pencerelerin bronzdan yapılan parmaklıkları üzerinde telkari süslemeler oluşturulmuştur.

    Taçkapısı beyaz mermerden inşa edilmiş olup rumilerden ve palmetlerden oluşan stilize bitkisel motifler ile celi sülüs ve kufi hat ile yazılmış 2 ayet kuşağı ve mukarnaslı kavsarası ile abidevi bir görünüme sahiptir. Taç kapı bir giriş holüne açılır, holün iki yanında ise birer sahn bulunur.

    Hünkar mahfili küçük bir kasır şeklinde tasarlanmış olup burada kullanılan çiniler diğerlerinden farklı özellikler göstermektedir. Tam bir sanat eseri olan bu çiniler, renkli sır tekniğinde ve kabartma sarı, lacivert, firuze, beyaz renklerden meydana gelmektedir.

    Camii kubbe ile örtülü olup kubbeye geçiş elemanı Türk üçgenidir. Ana mekana geçişi sağlayan hol çiniler ile kaplıdır. Yine bu ana mekanda iki büyük eyvan ve tabhane mevcuttur. Çiniler dışında kalem işleri ile de süslü olan yapıdaki kalem işlerinden yalnızca kubbedekiler günümüze ulaşabilmiştir. Tabhane odalarının çeşitli amaçlar için kullanıldığı düşünülmektedir. Eyvanlar sekizgen kasnağa oturan kubbeler ile örtülü olup 24 dilimden oluşmaktadır.

    Yapının mihrabı çiniler ile kaplı olup celi sülüs hat ile yazılmış bir kelime-i tevhid ile taçlandırılmıştır. Erken Osmanlı mimarisinin en mükemmel örneğini oluşturan mihrap süslemeleri ile dikkat çekmektedir. Pencerelerin kanatları ahşaptan tasarlanmış olup üzerinde geometrik süslemeler mevcuttur. Yapı da ayetler ve hadisler dışında Farsça sözler de yer almaktadır.

    Camiinin 2 minaresi vardır; bunun ilki erken tarihte inşa edilmiş olup orijinalliğini yitirmiş; 1869 yılında ise ikinci minare eklenmiştir.

    MEDRESE
    Camiinin batısında yer alan medrese üç eyvanlıdır. 3 odası vardır; bu odalardan biri müderrisler içindir. Ortasında şadırvanı yer alan medrese moloz taş ve tuğla malzeme ile inşa edilmiştir. Odaların üzeri kiremit kaplı olup, sadece dershane kısmı kesme küfeki taşı ve kurşun kaplama özellikleri göstermektedir. Dershane odaları kubbe ile örtülü olup Türk üçgeni ile geçiş sağlanmıştır. Osmanlı eğitim sisteminde çok önemli bir yer tutan bu mekan Bursa Sultanisi adı ile anılmaktadır.

    TÜRBE
    Camiinin tam karşısında yer alan türbe çinileri ile adeta Bursa’nın sembolü olmuştur. Küfeki taşından inşa edilen eser, büyükçe bir kubbe ile örtülmüş ve Osmanlı türbelerinin en yükseğini temsil etmektedir.

    Cepheleri ve pencere alınlıkları mavi beyaz çiniler ile kaplı olup üzerinde hadisler yer almaktadır. Türbenin içindeki mihrap yine yine çini ile kaplı olup, sandukası dahi kabartma çiniler ile kaplı olan eserin bir benzeri daha yoktur.

    HAN
    Bünyesinde 3 han olduğu bilinmektedir ancak bunlardan biri, Yeşil Han günümüze ulaşamamıştır. İpek Han ise 2 katlı olarak tasarlanmış, avlusunda 4 oda üzerinde bir mescit ve şadırvandan oluşmaktadır. Diğer han ise Geyve Han’ıdır. Moloz taş ve tuğladan inşa edilen han 2 katlı olarak inşa edilmiş olup alt katta 26 üst katta 30 odası bulunmaktadır.