Bakterilerde Üreme

'Sayısal Dersler' forumunda Sitem tarafından 1 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. Bakterilerin Üremeleri
    Bakterilerde Üreme Nasıl Olur
    Bakteriler nasıl ürer
    Bakterilerde Büyüme ve üreme

    Bakterilerde Üreme

    Bakteriler uygun besi yeri ve çevresel koşullar altında türlerine uygun bir süratle ürerler.Koşulların uygunluğu devam ettiği sürece buna paralel olarak çoğalmada sürekli olur.Ancak labaratuvarda bakterileri üretmede sınırlı besi yeri kullanıldığından üreme kısıtlanabilir.

    Ortamdaki gıda maddelerinin azalmasıosmatik basınçoksijenpHyüzey gerilimi gibi optimal koşuların değişmesi ve besi yerinde toksit metabolitlerin birikmesi besi yerinde üremeyi kısa bir süre sonra baskılar ve durdurur.

    Mikroorganizmalarda üreme 2 tanedir.

    1. Eşeysiz Üreme
    Bu tür üremede erkek ve dişi hücreler oluşmaz.Mikroorganizmalar ortadan bölünerektomurcuklanarak veya sporlanarak çoğalırlar.

    · Ortadan Bölünme : Bacillus ve Spiral biçimdeki mikroorganizmalar kısa eksenleri yuvarlak şekilli bakterilerde herhangi bir çap boyunca ortadan bölünerek çoğalırlar.

    · Tomurcuklanma : Bazı bakteriler ve mantarlar tomurcuklanarak ürerler.Ana hücrenin bir tarafında oluşan giderek büyür ve olgunlaştıktan sonra ana hücreden ayrılarak bağımsız bir hücre haline gelir.Bazen de hücreler birbirine bağlı kalarak tesbih gibi bir görünüm alırlar.

    · Sporlanma : Bakterilerde oluşan endosporlar bir çoğalma aracı olmamasına karşın mantarların çoğu a¤¤¤¤üel tipte sporlar oluşturarak ürerler.

    2. Eşeyli Üreme

    İki ayrı cins hücrenin birleşerek oluşturdukları zigot aracılığı ile sağlanır.Bu tür üreme tarzına bazı alglerdeprotozoalarda ve mantarlarda rastlanmıştır.

    Bakterilerde bu anlamda erke ve dişi hücreler oluşmaz.E.coli ‘de fertilite faktörü taşıyan F+ hücrelerdenbu faktörü taşımayan F hücrelerine ¤¤¤¤ pilusu aracılığı ile birlikte genetik bilgi aktarılmaktadır.Ancak bu aktarma olayı bir üreme tarzı değildir ve verici hücre ile alıcı aynı şekilde ortadan bölünerek çoğalır.

    Bakterilerde Bölünerek Üreme

    İnsan ve hayvanlarda hastalık oluşturan Coccuslar

    Bacilluslaraerobik BacilluslarClostridium sınıfına ait bakteriler ve Spiral biçimli bakteriler kısa eksen boyunca ortadan ikiye bölünmek şartıyla ürerler.Sporlu olan aerobik ve anaerobik mikroplarda sporlar üreme aracı değildir.Bu bacillusların vegatatif formlarıda ortadan ikiye bölünerek ürerler.

    Bölünme başlamadan önce bakteri iki kardeş hücreye yetecek kadar enzimlerigerekli organik ile inorganik maddeleri hazırlar ve biriktirir.Bu işlemler yapılırken hücre içindeki nüklear bölgede bir organizasyon gözlenir.Toplu halde görülen nükleus orta bölgede uzamaya başlar.Nükleus sitoplazmik membrandaki özel bir yere muhtemelen mezozoma bağlanarak replikasyona başlar.

    Replikasyon tamamlanınca hücre duvarından içeriye doğru ve karşılıklı olarak bir septum oluştuğu gözlenir.Buna sitoplazmik membran da eşlik eder ve septum uzayarak hücreyi iki kardeş hücreye ayırır.Bu iki hücre ya birbirlerinden ayrılarak tam bağımsız hale gelir yada birbirlerine bitişik olarak kalır.

    · Sıvı Ortamda Üreme : Bakteriler optimal koşullar içeren sıvı ortamlardakatı besi yerinden daha çabuk ürerler.Üremenin hızı bakteri türüne özgü genetik bir karekter olmakla beraber besi yerinin bileşimi ve çevresel koşullarla yakından ilgilidir.

    Mikroorganizmalar ikiye bölünmek şartıyla geometrik bir tarzda ürerler.Bakteri populasyonunda meydana gelen her bölünmeye Genarasyon ve iki generasyon arasında geçen zamana da Generasyon Süresi adı verilir.Bu süre bakterilerde değişiklik gösterir.E.coli ’de 18-20 dk

    Staf.aereus ‘ta 27-30 dk olan generasyon süresi Mycobacterium tuberkulus ‘ta 792-932 dk’dir.Uygun bir besi yerine ekilen belli sayıdaki mikroorganizma belirli bir süre içinde üreme safhasında 4 evre gösterir.

    a) Latent Dönemi : Bu fazda ortama ekilen mikroplarda üreme olmadığından sayıda artma olmaz.Buna karşın bakteriler yeni enzimler ve gerekli maddeleri sentezlediğinden metabolizma artmış ve ortama adaptasyon sağlanmıştır.Adapte olmayanların ölmesi nedeni ile mikrop sayısında azalma olabilir.Bu dönemin uzunluğu yada kısalığı mikrobun türüne bağlı olmakla beraber çevresel koşullarabesi yerinin bileşiminemikrobun alındığı kültürün durumuna veya ölme dönemine bağlıdır.Alınan mikrop üreme döneminde ise latent dönem daha Kısaölme döneminde ise latent dönem daha Uzun olur.

    b) Üreme Dönemi (Logaritmik Dönem) : Yeterince ve gerekli maddeleri alansentezleyen ve latent fazı geçen mikroplar kendi türlerine özgün bir generasyon süresi içinde ve belli aralıklarla bölünerek çoğalmaya başlarlar.Bakteri sayısı ve bölünme zamanla orantılı olarak artar.Bu fazdaki mikroplar fizyolojik açıdan çok aktiffiziksel ve kimyasal etkilere karşı çok duyarlıdır.Bu dönemde birçok karekterleri yönünden de bir örneklik oluştururlar.

    c) Durma Dönemi : Mikropların ürediği sıvı ortamdaki bozulan optimal koşullar değişmediği veya düzelmediği takdirde üreme giderek yavaşlar.Populasyon bir süre sayıca değişmeden kalır.Sonra azalmaya başlar.Bu fazda bulunan mikroplarda bölünme birden durmaz.Bazıları uygunsuz koşullara adapte olabilirler ve bölünmelerini sürdürebilirler.Ancak bu mikropların sayısı tüm populasyona oranla çok azdır.Durma döneminin uzunluğu veya kısalığı besi yerinin miktarıbileşimiüreyen mikrobun türü ve çevresel koşullara göre değişiklik gösterir.Durma dönemi uzadıkça bakterinin morfolojisinde involusyon formlarıkültürel özelliklerinde R-formlarının artması ve fizyolojik karekterlerinde de boyama reaksiyonlarıpigment oluşumu ve bazı değişmeler meydana gelir.

    d) Ölme Dönemi : Durma devresi değişmedikçe mikroplar bu uygun olmayan koşullara altında ölmeye başlarlar.Sayı giderek azalır ancak tüm mikroplar ölmeyebilir.Ölme döneminde canlı kalan mikropların morfolojilerinde değişimler meydana gelir.İnvolusyon formları şekillenir.

    Senkron Üreme
    Saf kültürlerde bulunan mikropların hepsi aynı anda bölünmez.Bir kısmı bölünürkenbir kısmı olgunlaşma dönemindedir.Ancak kültürlerde bulunan mikroplar kısa bir süre için bölünmelerine mani olunabilir veya aynı anda bölünmeleri sağlanır ise buna Senkron Üreme adı verilir.Bu işlem kültür içerisine bazı maddeler katılarak veya sıcaklıklarda yapılan değişikliklerle sağlanır.

    · Katı Ortamda Üreme : Katı ortama ekilen mikroplar sıvı besi yerine oranla daha sınırlı bir üreme şansına sahiptir.Koloniler oluşmaya başladıktan sonra birçok faktörün etkisi altına girerler.Bunlarda büyüme ve üreme üzerine genellikle olumsuz yönde etkirler.Bu nedenler şunlardır ;

    1. Kolonilerin üst kısmında veya tepe bölgesinde bulunan mikroplara gıda maddelerinin difüzyon ile ulaşması güçleşir.

    2. Kolonilerin altından veya civarında bulunan gıda maddeleri kısa bir süre sonra azalmaya başlar ve buna bağlı olarak difüzyon sınırlanır.

    3. Kolonilerden uzak bölgelerde bulunan gıda maddelerinin koloniye kadar gelebilme olasılığı azalır.

    4. Hücre içinde oluşan metabolizma artıkları ve toksit maddeler dışarıya atılamaz ve hücre içinde birikirler.Bu nedenle metabolizma bozulurüreme kısıtlanır.Aynı durumda hücre dışına çıkması gereken ve lüzumlu göreve sahip olan enzimler içinde mümkündür.

    5. Kolonilerin en üstündeki mikroplar gıdayı yeterince alamadıkları için Dejenere olmaya başlarlar.

    6. Etrafta gelişen koloniler nedeni ile beslenme alanı daralır.

    7. Basınç nedeni ile koloninin alt yüzünde bulunan mikroplarda dejenarasyon görülür.

    8. En alttaki mikroplardan çıkan toksit maddeler Agar ‘ın yüzeyine yayılır.

    9. Mikroplar birbirine yapışık durumda olduklarından üreme katlanır ancak kenardakiler üreme şansına sahip olurlar.

    10. Katı ortamlarda gıda difüzyonu genellikle zordur.

    11. İnkübasyon ısısı nedeni ile besi yerinde devamlı su kaybı ortamın kurumasına ve difüzyonun daha zorlaşmasına neden olur.

    Bu nedenlerle bir bakterinin katı ortamda üremesisıvı besi yerlerine oranla daha zor olmakta generasyon süresisayısı ve populasyon miktarı bakımından da noksanlıklar göstermektedir.Katı ortamlar ne kadar yumuşak ve koloni sayısıda ne kadar az olursa gelişme ve üreme daha fazla olur.Koloni çapı da artar.

    Kolonilerin uygun besi yerinde gözle görülebilir seviyeye ulaşabilmesi için geçen süre bakteriler arasında farklılıklar gösterir.Bu durum bakterilerin cins ve türlerine özel bir karekterdir.Mycobacterium tuberkulasis için bu süre 15-20 günYersinia ruckeri ‘de 48 saat ve Vibrio anguillarium ‘da ise 24 saattir.

    Koloni içinde bakteriler yığınlar halinde bulunurlar.Bu nedenle Streptococcuslar ve Staphylococcusları birbirinden ayırmada katı besi yerlerinden ziyade sıvı ortamlarda üreyen kültürlerden boya preparatı hazırlamalıdır.Katı ortamda üreyen Streptococuslar ; Staphylococcuslar gibi görülür.

    Kolonilerin rengi kokusu yapısı şekli büyüklüğü parlaklığı besi yerine yapışma durumu hemoliz yapma özelliği ve diğer karekterleri canlılar arasında farklılıklar gösterir.Bu özellikler cinslere türlerebesi yerlerine ve çevresel koşullara bağlıdır.



    netten alıntı