Ayetullah hümeyni kimdir hayatı

'Sorun Cevaplayalım' forumunda anniccha tarafından 18 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. Ayetullah Seyyid Ruhullah Musavi Humeyni d.22 Eylül 1902, Humeyn - 3 Haziran 1989, Tahran), İran İslam Devrimi'nin Siyasi,hukuki,ruhani önderidir ve İran'da Muhammed Rıza Pehlevi rejimine son verip İslam Cumhuriyetini kuran kişidir. Devrimden sonraki 10 yıl boyunca İslam inqılabının rehberliğini yaptı.

    5 aylıkken babası yerel bir toprak ağasının buyruğuyla öldürüldü. 15 yaşındayken o güne kadar kendisini büyüten annesi ve halası ölünce kimsesiz kaldı.Çeşitli İslam okullarında öğrenim gördü ve yaklaşık 1922'de Kum kentine yerleşti.1930'da, doğduğu kentin anısına Humeyni soyadını aldı.Felsefe, mantık,Kelam, fıkıh, irfan ve öteki islam ilimleriyle ilgili çok sayıda yapıt kaleme aldı.1929'da Betül Sakafi Humeyni ile evlendi.Evlendiğinde kendisi 27, Betül Sakafi Humeyni 15 yaşındaydı.Yedi çocukları oldu, bunlardan ikisi hayatını kaybetti.

    İmam Humeyni, İslam bilimleriyle ilgili eserlerinden çok, Rıza Şah Pehlevi'ye karşı açıkça tutum alması, Batı nüfuzuna karşı çıkması ve İslamın saflığını uzlaşmaz biçimde savunmasıyla halkı davet etti.1950'lerde ayetullah, 1960'ların başlarında da büyük ayetullah unvanını alarak ilmi hiyerarşisinin en üst katına yükseldi.

    İmam Humeyni, 1962-63'te şahın toprak reformu programı çerçevesinde bazı dinsel vakıfların mülklerine el konulmasına muhalefet ettiği için tutuklandı. Bunun üzerine hükümet karşıtı hareketler patlak verdi. İmam Humeyni bir yıl tutuklu kaldıktan sonra 4 Kasım 1964'te Türkiye'ye sürgün edildi.

    Kısa bir süre Türkiye'de (1964 yılında Bursa'da) kaldıktan sonra, Şahın adamlarının tavsiyesi üzerineIrak'a sürgün edildi ve necef kentine yerleşti; şahın devrilmesi ve İran'da bir İslam cumhuriyeti kurulması yönündeki çağrılarını oradan sürdürdü. Şah rejiminin halkta uyandırdığı hoşnutsuzluğun tırmanmasıyla 1970'lern ortalarında İmam Humeyni'nin İran içindeki etkisi gitgide artmaya başladı. 6 Ekim 1978'de Şahın baskısıyla, Irak lideri Saddam Hüseyin Irak'ı terk etmesini isteyince, Fransa'ya gitti ve Paris'in bir banliyösü olan Neauphle-le-Chateau'ya yerleşti.Oradan şah yönetiminin yıkılması ve bir İslam cumhuriyetinin kurulması yolunda yoğun bir propagandaya girişti. Mesajlarını ilettiği teyp bantları İran'da gitgide genişleyen bir kitleye ulaştı. 1978 sonlarında kitle gösterilerinin, grevlerin ve halk arasındaki hoşnutsuzluğun bütün ülkeye yayılması karşısında Şah Muhammed Rıza Pehlevi 16 Ocak 1979'da İran'ı terk etmek zorunda kaldı.

    1 Şubat 1979'da İran'a döndü ve görkemli bir şekilde karşılandı.Devrimin siyasi,hukuki,ruhani lideri olan İmam Humeyni, dört gün sonra bir hükümet atadı ve 1 Mart'te gene Kum'a yerleşti.Aralıkta yapılan anayasa referandumuyla İran İslam Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra ömür boyu siyasi ve dinsel önder seçildi.

    İmam Humeyni, şah karşısında elde ettikleri zaferle yeni bir canlılık kazanan İslami hareketleri eyleme dönüştürdü. Kendisi de İran'ı bir İslam devletine dönüştürmeye kesinlikle kararlı olduğunu ortaya koydu.Ülkede hükümet politikasının belirlenmesini büyük ölçüde içtihat yetkisine sahip ulema üstlendi;İmam Humeyni ise değişik devrimci gruplar arasında hakemlik etmekle ve kişisel ağırlığını kullanmasını gerektiren önemli konularda son kararı vermekle yetindi.İmam Humeyni bir çok örgütün iç yüzünü ortaya koyup çökmesini sağladı.Kadınların başlarını kapamaları zorunlu kılındı, Batı müziği ve alkol yasaklandı ve şeriat yasalarında belirtilen cezalar uygulamaya kondu.

    İmam Humeyni'nin dış politikasının başlıca ilkesi Batı yanlısı çizginin bütünüyle terk edilmesi ve hem ABD'ye, hem de Sovyetler Birliği'ne karşı uzlaşmaz bir tutum alınmasıydı.
    Humeyni kabri (Tahran'ın güneyi)

    Bir grup üniversiteli gençlerin 4 Kasım 1979'da Tahran'daki ABD Büyükelçiliği'ni ele geçirerek büyükelçilikte ve dışişleri örgütünde görevli 66 ABD vatandaşını rehin almasından sonra ABD ile ilişkiler çatışma noktasına geldi.İmam Humeyni'nin onayıyla yapılan bu eylem, rehberlerin serbest bırakıldığı 29 Ocak 1981'e değin sürdü.

    İran,Saddam Hüseyin'in saldırması sonucu 1980-1988 arasında 8 yıl boyunca Irak'la savaştı. İmam Humeyni İran-Irak Savaşı'na barışçı bir çözüm aramayı uzun süre reddetti ve savaş sırasında lanetlediği ABD' sonunda 1988'de ateşkese razı oldu.Ülkenin karşılaştığı ekonomik sıkıntılarla ve Irak karşısındaki savaşı zaferle sonuçlandırma çabasının boşa çıkmasına karşın, halk üzerindeki karizmatik nüfuzunu ölene değin korudu.
     



  2. Ayetullah Seyyid Ruhullah Musavi Humeyni; İran İslam Devrimi'nin Siyasi,hukuki,ruhani önderidir ve İran'da Muhammed Rıza Pehlevi rejimine son verip İslam Cumhuriyetini kuran kişidir. Devrimden sonraki 10 yıl boyunca İslam inkılabının rehberliğini yaptı.



    5 aylıkken babası yerel bir toprak ağasının buyruğuyla öldürüldü. 15 yaşındayken o güne kadar kendisini büyüten annesi ve halası ölünce kimsesiz kaldı.Çeşitli İslam okullarında öğrenim gördü ve yaklaşık 1922'de Kum kentine yerleşti.1930'da, doğduğu kentin anısına Humeyni soyadını aldı.Felsefe, mantık,Kelam, fıkıh, irfan ve öteki islam ilimleriyle ilgili çok sayıda yapıt kaleme aldı.1929'da Betül Sakafi Humeyni ile evlendi.Evlendiğinde kendisi 27, Betül Sakafi Humeyni 15 yaşındaydı.Yedi çocukları oldu, bunlardan ikisi hayatını kaybetti.


    İmam Humeyni, İslam bilimleriyle ilgili eserlerinden çok, Rıza Şah Pehlevi'ye karşı açıkça tutum alması, Batı nüfuzuna karşı çıkması ve İslamın saflığını uzlaşmaz biçimde savunmasıyla halkı davet etti.1950'lerde ayetullah, 1960'ların başlarında da büyük ayetullah unvanını alarak ilmi hiyerarşisinin en üst katına yükseldi.

    İmam Humeyni, 1962-63'te şahın toprak reformu programı çerçevesinde bazı dinsel vakıfların mülklerine el konulmasına muhalefet ettiği için tutuklandı. Bunun üzerine hükümet karşıtı hareketler patlak verdi. İmam Humeyni bir yıl tutuklu kaldıktan sonra 4 Kasım 1964'te Türkiye'ye sürgün edildi.


    Kısa bir süre Türkiye'de (1964 yılında Bursa'da) kaldıktan sonra, Şahın adamlarının tavsiyesi üzerineIrak'a sürgün edildi ve necef kentine yerleşti; şahın devrilmesi ve İran'da bir İslam cumhuriyeti kurulması yönündeki çağrılarını oradan sürdürdü. Şah rejiminin halkta uyandırdığı hoşnutsuzluğun tırmanmasıyla 1970'lern ortalarında İmam Humeyni'nin İran içindeki etkisi gitgide artmaya başladı. 6 Ekim 1978'de Şahın baskısıyla, Irak lideri Saddam Hüseyin Irak'ı terk etmesini isteyince, Fransa'ya gitti ve Paris'in bir banliyösü olan Neauphle-le-Chateau'ya yerleşti.Oradan şah yönetiminin yıkılması ve bir İslam cumhuriyetinin kurulması yolunda yoğun bir propagandaya girişti. Mesajlarını ilettiği teyp bantları İran'da gitgide genişleyen bir kitleye ulaştı. 1978 sonlarında kitle gösterilerinin, grevlerin ve halk arasındaki hoşnutsuzluğun bütün ülkeye yayılması karşısında Şah Muhammed Rıza Pehlevi 16 Ocak 1979'da İran'ı terk etmek zorunda kaldı.

    Çalışmaları

    Üretken bir yazar olan İmam Humeyni'nin (200 kadar online kitabı ) tefsir, fıkıh, islam hukunun kökleri ve islami geleneklerle ilgili kitapları vardır. Ayrıca kelam, gnostisizm, şiir, edebiyat, devlet ve siyaset ile ilgili kitapları da vardır.

    Kitaplarından bazıları:

    * Velâyet-i Fakih yâ Hükûmet-i İslamî
    * Kırk Hadis
    * Âdâbu's-Salat (Namaz Adabı)
    * Jihade Akbar (Büyük Cihad)
    * Tahrir-ül vesile