Atletizm Çıkış Teknikleri

'Spor Gündemi' forumunda EyLüL tarafından 23 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Atletizm Çıkış Teknikleri
    Atletizm Çıkış Teknikleri Çizimlerle Anlatım



    Büyük Larousse’de çıkış şöyle tarif ediliyor.

    Çıkış:çıkma eylemi.-Spor.Bir yarışın başlangıç anı. Yeri;bir yarışa başlama eylemi(3).



    Atletizme çıkış,üzerinde tekrar tekrar durulması gereken bir konudur.Bütün koşu mesafelerinde atlet iyi bir çıkış yapmak durumundadır. Saniyelerin yüzde birinin tartışmasız bir biçimde elektronik aletlerle tespit edilebilirliği ve rekor sayıldığı günümüzde , çıkış üzerinde hassasiyetle durulması gereklidir. Koşma hareketi iki türlü başlar.

    1-)Alçak çıkış

    2-)Ayaktan çıkış (Yüksek çıkış)(6)



    1-)Alçak çıkış:

    Sprint koşucuları, hareketsiz duruştan en çabuk bir biçimde hızlanmalı ve en yüksek hıza geçişi sağlamalıdır..


    Bunun için öncelikle;

    -Patlayıcı bir hareket başlangıç(Kısa reaksiyon zamanı)garantileyen ve

    -Optimal bir kas gücünün devreye girmesi(yön,büyüklük ve tekrar)gereklidir.

    Amacına uygun iyi bir çıkış aşağıdaki özellikleri içermelidir


    -“Yerlerinize” -pozisyonu, Starta konsantreyi garantilemeli;

    -“Dikkat” -Pozisyonu, vücudun daha sonraki bölümde karşılaşacağı çıkış hareketindeki optimal pozisyona gelmesini sağlamalı;

    -Beraberinde yüksek bir başlangıç hızına erişmeyi getirecek olan,Takozlarda patlayıcı bir itiş (Start aksiyonu) ve Start bölümündeki hızlanma koşusunda maximal ivmeyi sağlamalı.

    a-) Hazırlık :

    “Yerlerinize!”pozisyonu:Herkese göre değişen ölçülerdeki,istenilen amaca uygun, “Yerlerinize” pozisyonun alınması. (çizim 1’deki 1.resim ve önden görünüm Çizim 2) Burada amaç bir sonraki bölümde gerekli olan. Sporcunun en rahat bir biçimde itiş pozisyonuna gelmesi ve starta konsantre olabilmesidir.

    [​IMG]

    Çizim 1: Çıkıştaki resim dizisi


    Vücudun bu pozisyonda duruşu, şu nedenlerde çok etkilidir

    -Start takozlarının ayarlanması (dolayısıyle start pozisyonu) starta takozların itilişini etkiler ve

    -Sporcunun en rahat bir biçimde takoza oturmuş olmayı hissetmesi.

    Genelde orta çıkış ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. (Tab.1) Bunun nedeni olarak orta çıkışın “Dikkat”pozisyonuna geçişinin daha uygun olmasını sağlamasını gösterilebilir.

    G. SCHMOLINSKY Orta çıkışlar ilgili değerlendirmelerini şöyle özetliyor; “Araştırmalar gösterdiki, orta çıkıştaki start pozisyonu dar çıkışa göre biraz daha yüksek bir başlangıç hızına ulaşmayı sağlamaktadır. Bu tabiiki “Dikkat”pozisyonunda kola ve bacağa daha iyi bir ağırlık dağılımını getirmesine, bunun yanında uygun bacak açılarını sağlamsına ve sonuç olarak ta bacağın itiş anında tam açılmasına neden olmasından kaynaklanmaktadır.

    [​IMG]

    Çizim 1: Yerlerinize Pozisyonu

    Çıkışlardaki bir diğer yaklaşım ise; Borzov ve Hary (veya roket)çıkışıdır. Bunlar, bu hareketleri ilk olarak uygulayan atletlerin adı ile anılır.

    Borzov çıkışı :

    1- Ayaklar arasındaki mesafe kısadır (28 veya daha az).

    2-ön ayak ile çıkış çizgisi arasındaki mesafe 50-60 cm. dir.

    3-Baş yüksekliği düşüktür ve gözler yere bakar.

    4-kol açıklığı omuzdan daha geniştir.

    5-İleri doğru çok az eğilme vardır.

    Harry ve roket çıkışı: (Alman atlet Armin Harry tarafından ilk kez 1980 olimpiyatlarında kullanılan çıkıştır)

    1-Ayaklar arası mesafe kısadır (28 cm veya daha az).

    2-Ön ayak ile çizgi arasındaki mesafe 60-70cm dir.

    3-Dikkat pozisyonunda kalça omuzdan sadece 3-6 cm. yukarıdadır,

    4-Kollar omuz genişliğindedir.

    5-öne doğru eğim çok azdır.

    Yukarıdaki değerleri vermekle beraber bu değerleri aynen uygulamak sakıncalar doğurur çünkü bacak ve kol uzunlukları kişiden kişiye değişir dolayısıyla biraz aşağıda vereceğim açıların değişmesine neden olur.

    Ağırlık bütün dayanak noktalarına eşit şekilde dağıtılmalıdır, vücut, özellikle omuz ve boyun kasları gevşek bırakılmalıdır.

    Dikkat Pozisyonu (Resim 2) bacağın optimal itişine uygun açılara, vücut ağırlık merkezin ayağın itiş yönünde uygun pozisyona getirilmesini, bacaklarda ön gerilmeyi garantilemelidir.

    Bunlar start komutundan sonra patlayıcı ve en yüksek hıza ulaşma koşusundan yararlanabilmenin koşullarıdır.

    Bu posizyona ön ayağın diz açısı aşağı yukarı 90 derece, arka ayağın diz açısı ise aşağı yukarı 120 dereceye ulaşıldığında gelinmiş olunur.

    Sporcu “Dikkat” komutuyla kalçayı omuz hizasından yukarı kaldırır. Ağırlığın eşit olarak dağıtılmış olmasına dikkat edilmelidir. Start pozisyonuna (Takozların yerleştirilmesini) bağımlı olarak vücut ağırlık merkezi (VAM) hafifçe öne kaydırılır, vücut ağırlık merkezinin yere dikey yansıması ön takozun önünde olmalıdır. Omuzlar ellerin hizasına getirilir(Çizim3) Kollar daha önceden olduğu gibi gergin açıktır, kafa gevşek ve bakış start çizgisine yönelmiş olmalıdır.

    Dikkat pozisyonundaki en önemli husus bacakların takoza olan baskısının arttırılması ve buna bağlı olarak kasların daha yüksek gerilime ulaşmasıdır.

    [​IMG]

    Fonksiyonu
    Çıkış yerini alma
    çıkışta gerekli verebileceği optimal pozisyonu alma
    İstenilen yönde ve en yüksek yüksek başlangıç hızına ulaşmak
    Sprint koşusuna geçene kadar hızlanmayı arttırmak

    Özellikleri
    -Gereğine uygun “yerlerinize” pozisyonunun alınması

    -herkese göre değişken amacına uygun takoz mesafesi

    -Ağırlığın ellere dize ve ayaklara eşit olarak dağıtıldığı gevşek ve sakin duruş

    -Kollar aşağı yukarı dikey, gergin, omuz genişliğinde
    -Kalçaların ani olmayan hareketlerle aynı hızda kaldırılması

    -Ağırlık merkezinin bir parça öne kaydırılması(Dikey olarak ön ayağın önüne)

    -Ön ayağın diz açısı aşağı yukarı dikey

    -Kalça dizden yukarı

    -Ayakların takoza sıkıca bastırması
    -İki bacağın birlikte patlayıcı itişi

    -Önce arka ayağın takozdan ayrılması

    -Ön ayağın düz pozisyona gelinceye kadar takozu itmesi

    -Arka ayağın savrulması yere yakın ve çabuk

    -Kolların harekete, aktif ve ters kol ters bacak olarak katılımı
    Ayağın havada uçma süresinin ve yeri itme zamanını kısaltarak yüksek adım frekansına ulaşmaya çalışmak-

    -Vücut ağırlık merkezinin arkasında kalan (daha sonra altında kalan) aktif ayak itişi

    -Vücudun yavaş yavaş doğrulması

    -Sürekli adım büyütülmesi

    Tablo 2: Alçak çıkışın bölümlerine toplu bir bakış

    [​IMG]

    Çizim 3: Efektif bir çıkışın Dikkat pozisyonundaki genel çizgileri

    Stabilite derecesi:

    1-Stabilite derecesi S, dayanma yüzeyinin büyüklüğüyle A doğru orantılıdır.

    A büyüdükçe , S de büyür.(çizim4)

    2-Stabilite derecesi S vücut ağırlık merkezinin dayanma yüzeyinden vertikel uzaklığıyla Y ters orantılıdır.

    Bundan dolayı Y büyüdükçe (ağırlık merkezi yükseldikçe), S daha azalır.(Çizim 5)

    3-Stabilite derecesi S vücut ağırlık merkezinin dayanak yüzeyinin kenar yada köşesiyle, belirlenen yöne doğru horizontal uzaklığıdır Su.

    Bu yüzden Su büyüdükçe S de büyür.

    Startta “Yerlerinize” pozisyonundan “Dikkat” pozisyonun geçen bir kişide (Çizim 6-7) vücut ağırlık merkezi horizontal olarak dayanma yüzeyinin kenarına ( Starttaki kişinin ellerini koyduğu yer) doğru kaydırılır dolayısıyla S u kısaltılır.

    4-Stabilite derecesi S vücut ağırlığıyla doğru orantılıdır.

    Vücut ağırlığı arttıkça stabilite dereceside büyür.

    [​IMG]