Atatürkün matematik alanındaki şekilleri

'Sorun Cevaplayalım' forumunda Sitem tarafından 13 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. Atatürk'ün türettigi matematik terimleri ve yaptigi geometri tanimlarinin hemen hemen tümü bugüne degin degismeksizin kullanila gelmistir. O'nun türettiklerinden sadece birkaç terim sonradan küçük ölçüde degistirilmistir. Örnegin Fransizca "hypothese'in karsiligi olan Osmanlicidaki" faraziye'nin yerine Atatürk, Türkçe "varsayi" terimini türetmis ve sonradan bu terim varsayim" biçimini almistir. Ayni sekilde O'nun "tümey açi", "bütey açi" terimlerinin yerini "tümler açi", "bütünler açi" terimleri almistir. Çok az sayida ve sinirli olan bu terim degisikliklerini, Atatürk'ün dildeki temel ilkesinin dogrulugunun birer kaniti saymak gerekir.

    M.KEMAL ATATÜRK’ÜN TÜRKÇEMİZE KAZANDIRDIĞI MATEMATİKSEL TERİMLER
    ESKİ İSMİ


    YENİ İSMİ
    Maksumunaleyh BÖLEN
    Taksim BÖLME
    Haric-i Kısmet BÖLÜM
    Kabiliyet-i Taksim BÖLÜNEBİLME
    Zarb ÇARPI
    Mazrup ÇARPAN
    Mazrubata Tefrik ÇARPANLARA AYIRMA
    Muhit-i daire ÇEMBER
    Tarh ÇIKARMA
    Amudi DİKEY
    Gaye

    LİMİT
    Aşa’ri ONDALIK
    Kat’ı Mükafti PARABOL
    EHRAM PİRAMİD
    Menşur PRİZMA
    İhtisar SADELEŞTİRME
    Suret PAY
    Mahrec PAYDA
    Hatt-ı Mümas TEĞET

    Atatürk’ün bulduğu terimlerin hemen hemen çoğu bugüne dek hiç değiştirilmeden kullanılmıştır. O’nun sadece birkaç terimi sonradan biraz değişikliğe uğramıştır.Mesela varsayı-varsayım, tümey açı-tümler açı, bütey açı-bütünler açı haline gelmiştir.Atatürk ayrıca bu kitabı eğitim sisteminde uygulanmasını sağlamış ve 13 Kasım 1937 tarihinde Sivas’ta geometri dersine girmiş,kendisi ders anlatmıştır.