Asit erozyonu-Dişlerin bilinmeyen düşmanı

'Hastalıklar' forumunda YAREN tarafından 20 Ağustos 2008 tarihinde açılan konu


  1. [​IMG]

    Asitli yiyecek ve içeceklerin yol açtığı, ‘diş sert dokularında görülen aşınmalar’ olarak tanımlanan asit erozyonu, diş çürüğü ile beraber yüzyılın en önemli diş sağlığı sorunu...

    İstanbul Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Diş Hastalıkları ve Tedavisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Taner Yücel, ağız ve diş sağlığını tehdit eden önemli hastalıkların başında gelen diş çürüklerinin, özellikle gelişmiş batı ülkelerinde alınan koruyucu sağlık tedbirleriyle ciddi oranda azaldığını, asit erozyonu vakalarının ise arttığını söyledi.

    Asitli yiyecek ve içeceklerin yol açtığı ve diş sert dokularında görülen aşınmalar olarak tanımlanan asit erozyonunun, diş çürüğü ile beraber yüzyılın en önemli diş sağlığı sorunu olduğunu dile getiren Prof. Dr. Taner Yücel, “Bunun yanı sıra mide rahatsızlıklarına bağlı olarak meydana gelen reflü sonucu veya efervesanlı ilaç ve vitaminlerin yoğun kullanılması veya ağızda emilerek kullanılan çeşitli pastiller sonucu ağız pH’sı düşerek, diş sert dokularında erozyon meydana gelebilir” dedi.

    Prof. Dr. Yücel, her yaşta görülebilen asit erozyonunun, “asitli yiyecek ve içeceklerin dişle teması sonucu diş minesinin yüzeyinin geçici olarak yumuşaması ile ortaya çıktığını” dile getirerek, “Zamanla, bu asidik yumuşama, önemli bir aşınmaya ve dolayısıyla da diş minesinin kalınlığının azalmasına yol açabiliyor. Bu da sonuç olarak diş hassasiyetinin artmasına ve daha sonra da dişin dokusu, şekli ve görünümünde değişime neden oluyor” diye konuştu.

    GÜNLÜK HIZLI YAŞAM TEMPOSUNUN ETKİSİ
    Bu rahatsızlığın son yıllarda özellikle ön plana çıkmasının nedenini, en başta yemek yeme ve içme alışkanlıklarının değişmesine bağlayan Yücel, şunları kaydetti:
    “Günlük hızlı yaşam temposu içerisinde ayak üstü yemeler, bu yiyecekleri yerken kullanılan içecekler, bu içeceklerin içeriklerinde bulunan asit ciddi sorunlar yaratmaya başladı. Birçok insan dişlerini sabah-akşam florürlü diş macunu ile fırçalayıp, bakteri plağı denilen oluşumu dişleri üzerinden uzaklaştırabilseler de günlük yaşantı içerisinde herhangi bir saat içinde aldıkları asitli yiyecek ve içecekler, bu sert dokularda aşınmalara yol açıyor. Asitli içeceklerin yemek öğünleri arasında tüketilmesi dişlerdeki erozyonu artırır.”

    Prof. Dr. Yücel, ağız boşluğu içerisindeki pH’nın 7 (nötr) civarında olduğunu belirterek, asitli yiyecek ve içecekler tüketildiğinde ağız boşluğu pH’sının düştüğünü, bunun da dişlerdeki erozyonun en önemli etkeni olarak görüldüğünü kaydetti.

    Yücel, “Asitli yiyecek ve içeceklerin yol açtığı asit erozyonu, diş çürüğü ile beraber yüzyılın en önemli diş sağlığı sorunu. Şekerli veya şekersiz tüm asitli içecekler, taze sıkılmış veya hazır meyve suları, bazı meyveler, gaz içeren içecekler ciddi bir şekilde dişlerde erozyona yol açıyor. İçeceklerin şekersiz veya light olması dişlerde meydana gelen erozyonu, sert doku kaybını önlemiyor. Çünkü o içeceğin içerdiği asit önemli” diye konuştu.

    Taner Yücel, çay ve kahvenin erozyonda diğer içecekler kadar etkili olmadığını söyledi.

    EROZYONUN BELİRTİLERİ
    Prof. Dr. Yücel, diş erozyonunun belirtileri hakkında şu bilgileri verdi:
    “Ağız boşluğu içerisindeki asidin diş minesini aşındırmaya başlamasıyla önce aşırı hassasiyet ve sonraki aşamalarda, dişlerde sarı lekeler, şeffaflık, diş uçlarında çatlaklar ve daha sonra da aşınmaların devamı ile diş yüzeyinde de çukur alanlar oluşur. Bireyi en çok rahatsız eden husus ise hassasiyettir. Sıcak veya soğuk yiyecekler ciddi bir şekilde dişte hassasiyete yol açar. Asit erozyonun etkileri hemen ortadan kaldırılamaz. Hastanın erozyonun etyolojisi için diş hekimine gitmesi gerekir. Hastalığın başlarında koruyucu önlemlerle kolayca tedavi edilebilen erozyon, etki ciddi boyutlara ulaşırsa, etkilenen dişlerin şeklinin ve işlevlerinin düzeltilmesi ve korunması için adesif diş tedavisine ihtiyaç duyulur. Diş erozyonu, asitli yiyecek ve içeceklerin tüketiminin yasaklanması ile önlenemez.”

    Prof. Dr. Yücel, diş fırçalamanın ağız hijyeninin korunmasında ve dişlerin çürümesinin önlenmesinde çok önemli olduğunu, ama asitli yiyecek ve içecek tüketiminin hemen ardından diş fırçalamanın erozyonu artıracağını ifade ederek, şunları söyledi:
    “Özellikle bu tür içecekleri veya yiyecekleri tüketenler, ağızlarını temiz hissetmek için hemen gidip dişlerini fırçalıyorlar. Bu, aşınmanın hızlanmasına yol açar. Kişi, bu tür asitli yiyecek ve içecekleri tükettikten sonra ağız ortamının pH’sını yükseltmek için bir yudum su alabilir, nötr bir içecekle ağzını çalkalayabilir. Dişleri, ağız ortamı asitli durumdan kurtulduktan sonra fırçalanması daha doğru olur.”
     



  2. Asit Erozyonunun Önüne Geçmek İçin...


    GSK’da Medikal Pazarlama Direktörü olarak görev yapan David Alexander konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Ağız sağlığı ve diş bakımı konusunda öncü olan GlaxoSmithKline diş hekimleri işbirliğiyle asit erozyonunun etkileri konusunda toplumu bilinçlendirmeye yönelik çalışmalara kendini adamıştır. Hedefimiz yaşam tarzları değiştikçe erken belirtileri tanımlamak ve dişleri koruma altına almak için gerekli adımları atmaktır” dedi.
    Alexander'ın açıklamalarına göre, GSK'nın asit erozyonu vakalarının önüne geçmek için yayınladığı bazı tavsiyeler şöyle:

    • Yeme ve içme alışkanlıklarınızı dikkatle gözden geçirin. Asitli yiyecek ve içecekler, dişlerinizle temas süresini kısa tutmak için ağzınızdan çabuk geçmelidir.
    • Meşrubatları hızlı için, uzun sürede küçük yudumlar alarak içmekten sakının.
    • Bu tür içecekleri içerken pipet kullanın. Pipeti doğrudan ağzınıza koyun, dişlerinize değdirmeyin.
    • Gazlı içecekleri köpüklerini yok etmek için ağzınızda tutmayın ya da ağzınızda çalkalamayın.
    • Meyveleri uzun süreyle emmeyin ya da çiğnemeyin.
    • Yediklerinizi iyi düşünün. Asitli yiyecek ya da içecek tükettikten hemen sonra peynir gibi nötralize edici yiyecekler tüketin.
    • Asitli yiyecek ya da içecek tükettikten hemen sonra dişlerinizi fırçalamaktan kaçının. Böyle bir durumda asitli yiyecek ya da içeceğe bağlı olarak yumuşamış olan diş minesi daha kolay hasar görür. Dişleri fırçalamak için en uygun zaman asitli yiyecek ya da içecek tükettikten bir saat sonradır.
    • Dişlerinizi yavaşça, fakat derinlemesine, yumuşak bir diş fırçası ve az aşındırıcı bir diş macunu ile fırçalayın.
    • Diş hekimlerinizin tavsiyelerine uyun ve düzenli olarak diş hekiminize kontrole gidin.
    • Eğitim en iyi savunma yöntemidir. Davranışlarınızın dişlerinizi nasıl tahrip edebileceğinin bilincinde olun.