Aromaterapi Nedir?

'Şifalı Bitkiler' forumunda YAREN tarafından 24 Temmuz 2009 tarihinde açılan konu


  1. Kurutulmuş çiçek, odun, reçine, meyve veya kabukların yakılarak tütsülenmesi ile hastaları tedavide, temizlikte veya bazı ilkel kabilelerde batıl inançların tapınmalarında kulanılmıştır. Çiçekler ezildikten sonra sabun, kozmetik madde yapımında ve tedavi amacıyla kulanılmıştır.
    Aromalı kokan bitkilerin kulanımı çok eskilere dayanır.
    [​IMG]
    Bitkilerin çiçek, kök, gövde, reçine veya kabuklarından özel metotlarla damıtılarak esanslar elde edilmiştir. Tarihte ilk kez su buharı ile damıtmayı (destilasyon) İbn-i Sina MS: 1000 yılında gerçekleştirmiştir.

    Arkolojik kayılardan destilasyonun MÖ: 3000 yıllarında şimdiki Pakistanda kulanıldığı bilinmektedir. Sedir, tarçın ve çam terpeninin MÖ:1400′lü yıllarda Mısır'da su buharı ile damıtılarak ve hatta eteryağı sabityağ içinde çözerek, bundan fitil, krem, yakı, ve tozlar imal ettikleri tesbit edilmiştir. Filistin, Sümer, Asur, Rom, eski Hint ve eski Çinlerinde bitki esanslarını kulandıkları bilinmektedir.

    İbn-i Sina’nın (980-1037) su buharı ile damıtma (destilasyon) metodunu geliştirmiş ve tarihte ilk efa saf eter yağı (ucucu yağ, eterik yağ veya esans) elde edilmiştir. Bu buluş tek başına İbn-i Sinaya ayit olmayıp kendinden önce bu alanda islam alimlerinin yüzlerce yıllık bir çalışmasınıa son noktayı komuştur. İbn-i Sina'nın yazdığı yüzlerce eserden malesef günümüzde istifade edemiyoruz.

    İngiliz asıllı doktor ve astrolog Nicholas Culpeper (1614-16549) aromalı bitkiler üyerine araştırmalar yapmış ve eserler yayınlamıştır. Bir çok alim onu takipetmiştir. Aromaterapinin asıl kurucusu frasız asıllı kimyacı Rene Maurice Gattefosse olup 1936 yıllında Aromaterapi isimli eserini yazmış ve o günden beri bu ilim dalı Aromaterapi diye anılmıştır.

    İmal (üretme) metotları
    Eter yağına yağdenmeine rağmen dier yağlara benzemez. Örnerğin ayçiçekyağı, zeytin yağı veya bademyağı gib yağlar sabit yağlardır. Oysa eter yağı yüksek kaliteli ucucu yağlardır. Eter yağı suda çözülmez veya çok kötü karışırken sabit yağlar ve alkolle çok güzel karışır.Eter yağı aromalı bitkilerin genelikle beli bölgelerinde: yaprak, çiçek, kabuk, gövde, kök veya reçinesinde yoğunlaşırlar. Bazı bitkilerden ise aynı anda daha fazla ve farklı eter yağı eldedilebilir. Örneğin portakalın çiçek, yaprak ve meyve kabuğundan üç farklı eter yağı kazanılır.

    Destilasyon
    Destilasyon ok yaygın olarak kulanılan bir metotdur. İnce kıyılan aromalı bitki drogu içi damıtılmış sula dolu olan destilasyon balonuna (topar) konur ve alttan ısıtılınca bitkinin birleşimindeki eter yağı çözülerek gaz haline gelir. Gazhalie gelen et yağı eafında soğuksu akıntısı olan bir borudan (kondensör) geçirilince tekrar sıvılaşır ve özel bir balonda (cam balon) toplanan eter yağı eldeedilir. Su buharı ile damıtmada aşırı sıcak ve yüksek basınç eter yağının kalitesini düşürür.

    Yağda bekletme (Enfleurage)
    Bu metot destilasyondan çok farklıdır. Burada çok narin olan çiçekleriden eter yağı elde etmek için bu metot kulanılır. Cam üzerine yayılan tereyağ üzerine bir sıra çiçek dizilirve onun üstüne tekrar tereyağı yayılır ve üzerine çiçek dizilir ve buna 5-6 kat oluncaya kadar devamedilir. Bitki çiçeğine göre bu 1-4 hafta bekletildikten sonra destilasyonu yapılır. Bu metotla eldeedilen eteryağı en kaliteli olanıdır, fakat bu metot çok pahalı olduğundan pek kulanılmaz.

    Solvenle (eriten, çözücü) eter yağı eldeetme
    Solvenle eter yağı eldeetme çok ucuz ve çok basit bir yöntemdir. Eter yağı içeren bitki druğları ince kıyıldıktan sonra içi solvenle dolu cam balona konur destilasyonu yapılır. Solven genelikle heksan veya petroleter gibi zehirli kimyasal çözücüler olduğundan bunların destilasyondan sonra eter yağından ayrılması yüzde yüz mümkün olmadığıdan dahili olarak kulanılmaları mahsurlu olabilir.

    Soğuk baskı ile eldeedilen eter yağı
    Bu metotla meyve kabukları soğuk baskı ile eter yağı eldeedilr. Bunların başında portakal-, greyfurt-, limon-, ve turunç kabukları gelir. Meyve kabuklarının ilaçlanmamış meyvelerden olması gerekir aksi halde faydadan çok zarar verebilir. Günümüzde ilaçlanmamış turunçugiller bulmak adeta imkansızdır, bu nedenle bu konu çok önemlidir.

    Eter yağının kulanım alanları
    Eter yağının kulanım alanları oldukca çoktur ve burda ancak bir kaçına değineceğiz. Bazı eter yağları çok yoğun olduğundan inceltilmeden kulanılması mahzurludur ve özeliklede bu konuya hamilelerde ve bebeklerde dikkat edilmelidir. Yetişkinlerin kulandıkları bazı eter yağları 6 yaşından küçükler için mahsurludur, örneğin okaliptus yağı içeren doğal ilaçlar. Aromalı doğal ilaçlar genelikle 4-6 adet bitki eter yağının karışımından elde edilen iksirler kulanılır.

    1- Aroma yağı
    Kişi çok sevdiği eter yağından 8-10 damla aroma lambasının üstündeki suya ilave edilir ve suyun altındaki mum yakılır. Suyun ısdınması ile birlikte içindeki eter yağıda buharlaşır ve odaya yayılarak güzel bir koku verir. Limon ve gül yağından 8-10 damla yeterli gelirken, laden ve topalak yağı çok ağır olduğundan ancak 1-2 damla yeterlidir.

    2- Masaj yağı
    Bazı eter yağılarının ise masaj yağı olarak kulanılmasının çok güzel etkileri olur. Eter yağlarından 1 ml alınır ve 49 ml ana yağ ile karıştırılır. Ana yağı zeytin yağı, badem yağı ve jojoba yağı olabilir. Ana yağın seçimi eter yağına göre farklı olabilir. Ana yağdan 49 ml ve eter yağından 1 ml ile karıştırılark masaj yağı eldeedilr.

    3- Enhelesyon yağı
    Genelikle nefes yollerı rahatızlıklarına etkili olan eter yağları secilir ve bunların özel karışımı ile iksirler elde edilir. Eter yağından 10 ml 90 ml %96?lık alkolle (etil alkol) karıştırılır ve buna 200 ml damıtılmış su ilave edilerek %32?lük inceltilmiş eter yağı eldeedilir. Bu şekilde inceltilen eteryağı enhelasyonda veya dezodorizan (fena kokuları yok edici) olarak kulanılır.

    Bu alanda oldukça çok natürel ilaçı eczanelerden temin etmek mümkündür. Mesela: 10 ml nane yağı (Eter yağı) ve 5 ml okaliptus yağı 85 ml alkollü (Etanol) (Fahrenberg, Selg ve ekibi) karıştırıldıktan sonra eldeedilen bu iksirle başağrısı ve migren rahatsızlığı olan hastaların şakaklarına 2-3 damlama günde 3-4 defa sürülmesi ile hastaların rahatladığı tesbitedilmiştir.

    Eter yağlarını özelikleri
    Burada adı geçen hiç bir bitkinin eter yağının etkisi Aloe Vera, Noni ve Aloxi?nin etkisi ile karşılaştırmak mümkün değildir. Örneğin limon tansiyon düşürücü, fakat tansiyonun sebep olan etkenleri ortadan kaldırıcı özeliği yoktur. Budan dolayı etkisi kalıcı değil geçicidir. Oysa Aloe vera, Tahitian Noni veya Aloxi sebebi ortadan kaldırıcı vede vücudun bütün hücrelerini yenileyici (rejenerasyon) özeliğe sahiptirler. Bu nedenle ne kimyasl nede bitkisel hiç bir ilaç bu iki doğal ilaçın yerini alamaz.

    1- Deri bakımı için eter yağları
    Antimikrobik: Kekik, adaçayı, mele, karanfil, lavanta, limon, terpentin okaliptus
    İltihapları önleyici: Papatya, lavanta, civanpercemi
    Antimikozit (Mantarları yokedici): Lavanta, mirra, mele, civanpercemi
    Haşerelere karşı: B. Itır, karanfil, sedir, civanpercemi, okaliptus
    Yara iyileştirici: Lavanta, günlük, gül, neroli, papatya
    Dezodorizan (kötü kokuyu yok edici): Selvi, ardıç, limonçayırı, kekik, adaçayı

    2- Sindirim rahatsızlıklarında eter yağının etkisi
    Krampları çözücü: Nane, kimyon, papatya, turunç, rezene
    Şişkinliğe karşı: Turunç, nane, reyhan, rezene
    Safra arttırıcı: Nane, lavanta, kimyon
    Karaciğeri güclendirici: Nane, lavanta, biberiye
    İştah açıcı: Turunç, zencefil, anasom, melekotkökü, portakal

    3- Kandolaşımı, kas ve eklem rahatsızlıklarında eter yağını etkisi
    Tansiyon düşürücü: Limon, ylang-ylang, mercanköşkü, lavanta
    Tansiyon yükseltici: Biberiye, kekik, okaliptus, nane
    Lenefleri çalıştırıcı: Huş, Greyfurt, rezene, limon

    4- İdrar yolları, üreme organlar ve hormon rahatsızlıklarına karşı eter yağının etkileri
    Krampları çözücü: Misk adaçayı, lavanta, yasemin, papatya
    Antimikrobik: Mela, bergamiye, sandelodunu, papatya
    Güç arttırıcı: Kakule, neroli, yasemin, gül, ylang-ylang, misk adaçayı
    Süt arttırıcı: Anason, rezene, yasemin, kimyon
    Kuvvetlendirici: Mirra, gül, günlük, oğulotu, yasemin
    Adet düzenleyici: Misk adaçayı, rezene, nane, papatya

    5- Nefesyolları rahatsızlıklarına karşı eter yağının etkileri
    Balğam söktürücü: Terpentin (çam yağı ), kekik, mirra, rezene, çam, okaliptus, sandelodunu
    Antimikrobik: Huş, greyfurt, limon, rezene

    6- Sinir sistemini kuvvetlendirici eter yağları
    Teskin edici: Bergamiye, limon, oğulotu, papatya, lavanta
    Uyarıcı: Neroli, nane, ylang-ylang, yasemin, reyhan
    Sinirleri güçlendirici: Oğulotu, lavanta, biberiye, ardıç, papatya, misk adaçayı

    7- İmmün (bağışıklık) sistemini kuvvetlendirici eter yağları
    Ateş düşürücü: Adaçayı, nane, limon, reyhan
    Terletici: Biberiye, kekik, papatya

    Burada adı geçen hiç bir bitkinin eter yağının etkisi Aloe Vera, Noni'nin etkisi ile karşılaştırmak mümkün değildir. Örneğin limon tansiyon düşürücü, fakat tansiyon sebep olan etkenleri ortadan kaldırıcı özeliği yoktur. Budan doayı etkisi kalıcı değil geçicidir. Oysa Gökçek İksir ve Gökçek Tonik sebebi ortadan kaldırıcı vede vücudun bütün hücrelerini yenileyici (rejenerasyon) özeliğe sahiptirler.
    Bu sebeple ne kimyasl ne de bitkisel hiçbir ilaç bu iki doğal ilacın yerini alamaz..
    Alıntı