Anne-baba tutumu ile kötü alışkanlıklar arasındaki ilişki

'Bebek Bakımı' forumunda bynness tarafından 14 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. Anne-baba tutumu
    Anne-baba çocuk kötü alışkanlıklar
    kötü alışkanlıklar- çocuk

    Birey, gelişim süreci içinde ortalama 15 yaş civarında bağımlılıktan kurtulup, bağımsız birey olma;
    Çocukluktan çıkıp yetişkin döneme geçme eğilimi gösterir. Bu dönemde, bireylerde toplumsal
    kimliğini kazanma, yetişkin insan gibi olma ve toplumda rol alma arzusu çok fazladır. Ailelerinin
    kendilerini çocuk olarak görme eğiliminden rahatsız olurlar. Ailenin, gencin bağımsızlaşma
    eğilimlerine karşı tutumunda değişiklik olmazsa, bireyde büyüdüğünü ispatlama veya çocuk gibi
    davranılmasına tepki olarak sigara kullanma davranışı görülebilir. Bu yolun seçilmesinin sebeplerinden
    biri, sigaranın yetişkin davranışı olarak sunulmasıdır.Gençlerin sigaraya başlamalarının bir başka
    nedeni de, sigara kullanımını otoriteye başkaldırı sembolü olarak algılamalarıdır (14). Anne babalarını
    otoriter olarak algılayan gençlerin, demokrat olarak algılayanlara göre daha çok sigara kullandığı
    bildirilmektedir Yüksek benlik saygısının da kişileri kötü alışkanlıklardan koruyucu özelliği
    bulunmaktadır. Sigara kullanma davranışında ailenin rolü iyi bilinmektedir. Anne baba veya
    kardeşleri sigara içen bireylerin anne baba veya kardeşleri sigara içmeyen bireylere oranla daha çok
    sigara kullandıkları bildirilmektedir. Bir çalışmada bu oranın dört misline kadar çıktığı
    bulunmuştur. Kişilik gelişiminin erken yaşta başlaması, bu dönemde kazanılan bir takım davranış
    kalıpları, bireyin ilerdeki alışkanlıklarını doğrudan etkiler. Bu durum, sigara kullanma davranışında
    ailenin önemini daha da artırmaktadır. Gençlerde, sigara içen ebeveyn ya da kardeşe karşı duyulan
    hayranlık hissi sonucunda gelişen özdeşleştirme (identifikasyonla) sigara kullanma davranışı
    görülebilir. Başlangıçta ister merak, ister benzeşme, ister başkaldırı sembolü olarak görülüp
    başlanılan sigara, birkaç yıl içinde kullananların %50’sinde bağımlılık yapar.
    Hansen ve ark, ile Sieber ve angst. gençler arasında sigara, içki ve marihuana
    kullanımında aile ve akran etkileri üzerine yaptıkları çalışmada, sigara,alkol ve marihuana
    kullanımının tek bir olgu gibi alınması gerektiğini ve ard arda gelen davranışlar olduğu bulmuştur.
    Çocuğun erken gençlikte alkol, sigara, madde kullanıp kullanmaması ile annenin (tam gün-yarım gün)
    çalışması ilişki bulunmamıştır . Anne-babanın her ikisinin ya da herhangi birinin eksik olmasının
    ise, kötü alışkanlıklara meyil oluşturduğu gösterilmiştir .
    Hops ve ark, anne ve babanın alkol ve sigara kullanmasının çocukların alkol ve sigara
    kullanması üzerinde etkili olduğunu gösterdiler. Green ve ark, bu sonucu destekleyen sonuçlara
    ulaştılar. Boşanmış ailelerden anne yanında kalan batı İskoçyalı 967 genç ve anneleri ile yapılan
    çalışmada, gençlerin anneleriyle birlikte kalmalarının sigara alışkanlığına meyil oluşturmadığı
    bulunmuştur. Reimers ve ark, İngiltere’de yaptıkları bir çalışmada ise anne-baba tutumunun
    sigarayı denemede değil de sürdürmede etkili olduğunu buldular.
    Britanya’da yapılan bir çalışmada ise, ortaokuldaki sigara kullananların erkeklerin, akran baskısından
    ve anne babanın sigara konusundaki kontrolünden etkilendikleri gösterildi Bir diğer çalışmada,
    bozuk akran ilişkisinin, kullanımı artırıcı etki yaptığı ve çocuğun sigara kullanımında asıl belirleyicinin
    babanın tavrı olduğu bulunmuştur .
    Cohen ve ark, sigara içme ve ebeveyn davranışları arasındaki ilişkiyi araştırmış, sigara ve
    alkol kullanan çocukların anne-babalarının, çocuklarına daha fazla vakit ayırıp, iletişimlerini
    artırmaları sonucunda, bu çocukların son bir ay içinde içki ve sigara kullanma düzeylerinin düştüğünü
    bulmuşlardır. Aynı araştırmacılar, yakın aile ilişkilerinin çocuğun madde kullanan arkadaşlardan
    kaçınmasında etkili olduğunu; yıkıcı tutumların ise, gençlerde son ayda alkol kullanımını yaklaşık 2
    katına, sigara kullanımını ise yaklaşık 4 katına çıkardığını buldular. Zayıf ebeveyn gözetimi,
    bozuk akran ilişkisi ve kolay elde edilebilir olma özelliğinin sigara alkol ve uyuşturucu kullanımı için
    risk oluşturduğu bildirilmektedir.
    Sonuç olarak, anne-baba tutumu, kötü alışkanlıklara başlamada, sürdürmede ve sonlandırmada
    özellikle ergenlik döneminde belirleyici rol oynamaktadır.Önleme programlarında birey ailesi ile
    beraber değerlendilirip ailenin tamamı hedef alınmalı,özellikle yatılı okullarda ebeveyn yerini
    tutan öğretmen ve okul personeli eğitim programlarına dahil edilmeli, görsel ve yazılı medyada sigara
    kullanmada model olabilecek özendirmelere yer verilmemeli, örnek alınan toplum önderlerinin,
    özendirici tarzda toplum önünde sigara kullanmaları önlenmelidir. Anne-babalar, otoriter-ilgisiz,
    sevgilerini şarta bağlayıcı, çocuklarına boyun eğici tutumları ile yatkınlaştırıcı olabilecekleri gibi
    davranışlarında tutarlı, sevecen, kabul edici,çocukların düşüncelerine değer veren tutumları ile sigara
    kullanımının başlamasında ve bırakılmasında çok önemli bir yere sahiptirler.