Anlatım Türleri - Gezi Yazıları Hakkında bilgi

'Ders notları' forumunda ZeuS tarafından 5 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. gezi yazıları
    gezi yazılarının özellikleri
    gezi yazısı nasıl yazılır
    gezi yazarları


    Gezi Yazıları Hakkında bilgi


    Gezi yazılarının özelliği, gözleme dayanan yazılar oldukları için gerçeği yansıtmalarıdır. Gezi yazıları, uzun bir süre, kolayca gezilip görülemeyecek yerleri tanıtma amacıyla yazılmıştır. Afrika, Çin, Hindistan, Kutuplar gibi, herkesin kolayca gidemeyeceği yerlerle ilgili gezi yazıları, büyük bir ilgi görerek okunmuştur.

    Gezi yazılarında görülen yerler anlatılırken, yazılı ve sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler de eklenebilir. Ancak önemli olan, bilgilerin sağlam gözlemlere dayanmasıdır. Gezi yazılarının etkili olabilmesi için, bazı özellikler taşıması gerekir:

    - Okuyucunun ilgisini çekebilecek görünüm ve olaylar yansıtılmalıdır.

    - Gezilen yerler, yüzeyden bir betimlemeyle değil, özüne inilerek anlatılmalıdır. Yazar, gezdiği yerleri, insanları iç dünyalarını yansıtarak okuyucunun gözü önünde canlandırabileceği bir biçimde anlatmalıdır.

    - Yalın bir dil, renkli ve sürükleyici bir anlatım kullanılmalıdır.

    Gezi yazıları, günü gününe tutulan notlara dayanarak, mektup biçiminde ya da gezilip görülen yerleri derinlemesine tanıtmayı amaçlayan yazılar biçiminde yazılabilir.

    Türkçe yazılan ilk gezi kitabı olarak, Seydi Ali Reis’in Miratü’l-Memalik’ini görüyoruz. Onu Katip Çelebi’nin Cihannüma’sı, Evliya Çelebi’nin Tarih-i Seyyah’ı, Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnamesi izler. Tanzimat’tan sonra gelişen bu türde günümüze değin pek çok yapıt verilmiştir.

    Cenap Şahabettin’den başlayarak, bu türde yapıtları olan yazarlar arasında, Ahmet Haşim, Ahmet Rasim, Bedii Faik, Falih Rıfkı Atay, Yılmaz Çetiner, Burhan Arpad, Reşat Nuri Güntekin, Ahmet Hamdi Tanpınar, Sadri Ertem, Hasan Ali Yücel, Tahir Kutsi Makal, Fikret Otyam, Mina Urgan adları sayılabilir.

    -alıntı-