Anlatım Bozukluklarına Örnekler

'Ders notları' forumunda Wish tarafından 5 Ekim 2010 tarihinde açılan konu


  1. Anlatım Bozukluklarına Örnek Cümleler
    Sözcük Düzeyinde Anlatım Bozukluğu
    Türkçe'de sık karşılaşılan anlam bozuklukları

    Bir cümlede yeterli sayıda sözcük kullanılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle gereksiz sözcükler olmamalıdır. Çünkü, gereksiz sözcük kullanımı cümlenin duruluğunu bozar ve anlatım bozukluğu meydana getirir. Bu anlatım bozuklukları şu şekillerde olabilir .

    Eş anlamlı kelimelerin bir arada kullanılması

    Bu konuda herkesin fikir ve görüşünü almalısınız.

    Hava sıcaklığı sıfırın altında eksi sekiz derece imiş.

    Yirmi dakika geçmesine rağmen program henüz, hâlâ başlamadı.

    Güç ve müşkül zamanlarda üstüne düşeni yerine getirir.

    Ben çok varlıklı, zengin biri değilim.

    Neşeli, sağlıklı, şen bir görünüşü vardı.



    Anlamı zaten diğer kelimelerde bulunan kelimelerin gereksiz yere kullanılması


    Şirketteki mevcut ikilik günden güne büyüyor.

    Yaşanmış deneyimlerinden hareketle bu sonuca varıyor.

    Millî maçın oynanacağı gün yaklaştıkça, ülkedeki heyecan gittikçe artıyor.

    Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız.

    Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat süre ile uğraştılar.

    Japonya’daki arkadaşıyla on yıl boyunca karşılıklı mektuplaştılar.

    Az kalsın merdivenlerden düşeyazdı.

    Çocukların davranış biçimlerinde gariplikler görüldü.

    Takımın, boyu en kısa oyuncusu bendim.



    Bir kelimenin yerine yanlış anlam verecek şekilde başka bir kelime kullanılması.

    Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi.

    Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir.

    Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi.

    Olayların gerçek yüzü araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak.

    Küçük kızın saçları hayli büyümüş.

    Ormanda yetişen bir çam fidanını salonunuzdaki saksıya ekemezsiniz.

    Son dakika içerisinde attığı golle takımının galip gelmesine yol açtı.

    Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur.

    Böyle hareketler ülkede demokrasinin işlememesini sağlayacaktır.

    Yarın İzmir’e gidecek; buna zorunlu.

    Elindeki bıçağı vücuduna batırmış.

    Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur.

    Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir?



    Birbiriyle çelişen sözlerin bir arada kullanılması.

    Kesinlikle yarın gelebilirler.

    Şüphesiz bu sözleri bütün öğrenciler duymuş olmalı.

    Aşağı yukarı bundan tam yirmi yıl önceydi.

    Sözünü ettiğiniz şairin herhâlde on altıncı asırda yaşadığını zannediyorum.

    Eminim bu saatlerde eve gelmiş olmalı

    Mutlaka bir gün çocukluk arkadaşlarını belki yine arayacak.

    Yanılmıyorsam, bu ikisinin aynı şey olduğunu tahmin ediyorum.



    Eklerin yanlış kullanımı


    Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir.

    Bizi en çok sevindiren onun bu sınavı kazandığıdır.

    Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı.

    Dünkü toplantıda Ali bize sınıf arkadaşlarını tanıştırdı.

    Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir.

    Bu çocuklar, fakir bir ülkenin, savaş nedeniyle kendileriyle ilgilenilmeyen, gerekli eğitimi alamayan çocuklardır.

    Yazarlarımızın köy yaşantısına ilgilenmeleri toplumumuz açısından çok yararlıdır.



    Özne-yüklem uyumsuzluğu: Farklı yüklemlerin aynı özneye bağlanması.

    Herkes ondan nefret ediyor, yüzünü görmek istemiyordu.

    Hiçbiri anlatılanlara inanmıyor, kendi fikrinden ısrar ediyordu.


    Nesne-yüklem uyumsuzluğu: Nesne eksikliği

    Bu konuda öğrenciler aralarında anlaşıp karar verecekler ve uygulayacaklar.

    Söylenenlere hemen inanıyor ve her yerde savunuyordu.

    Kendisine bütün sınıf adına teşekkür eder ve tebrik ederim.

    Onlara niçin bu kadar yardım ediyor ve destekliyorsun?

    Büyüklere gereken saygıyı göstermeli, incitmemeliyiz.

    Bize yardım edeceklerine inanıyor ve bekliyoruz.



    Tümleç yanlışları

    Kayaya yaklaşıyor muyuz, yoksa uzaklaşıyor muyuz?

    Öğrencileri, teşvik etmeli, yüreklendirmeli, destek olmalıyız.

    Olanları böyle değerlendirmek, bu gözle bakmak gerekir.

    Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirmiş, bütün imkânları sağlamıştı.

    Duvarları kirletmek,yazı yazmak kesinlikle yasaktır.

    Bu güçlüklere nasıl göğüs gerdi, nasıl başa çıktı?



    Düşünme ve mantık hataları

    Problemleri karşılıklı anlayış ve birlik içinde çözeceğiz.

    Yiyecek bir lokma ekmeğimiz hatta yemeğimiz bile yok.

    Bu yazıyı değil okumak, anlamak bile imkânsız.

    Bölgeyi iyi tanımasına rağmen her yeri gezdi.

    Yarın mutlaka bir gazete almayı unutmayın.

    Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.



    Fiilin veya yardımcı fiilin yanlış kullanılması

    Ben ona ağabey, o da bana kardeşim derdi.

    Bazı yiyecekler sağlı yerinde ve yaşlı olmayan kişilerce özellikle yenmelidir.

    Kitap için kendisine verilen paranın eksik ve yeterli olmadığını söyledi.

    Ekşiyi az, acıyı ise hiç sevmezdi.

    Gerekli yerlere başvuruda bulunmuş, ama bir sonuç almış değiliz.

    Çorbaya biraz acı, biraz da tuz ve limon sıkılabilirdi.

    Boyu kısa, bedeni de pek biçimli değildi.

    Hangisinin başarılı, hangisinin başarılı olmadığını öğreneceğiz.

    Çok az veya hiç çalışmadan çok para kazananlar var.



    Tamlama yanlışları

    Verilen cümledeki özne ve zarf tümlecini bulun.

    Bu ülkeye teknik ve bilgi yardımında bulunulacak.

    Pasta ve meyve suyu ikram edilecek.

    Son derste belgisiz ve sayı sıfatlarını öğrendik.

    Siyasî ve ekonomi ilişkileri çıkmaza girdi.

    Bu bölge coğrafî ve iklim açısından ilgi çekici özelliklere sahiptir.

    Kar yüzünden tüm özel ve devlet okulları tatil edildi.

    Ülkemiz Bosna’ya askerî ve gıda yardımı yaptı.

    Şehrimizde çeşitli kültürel ve sanat etkinlikleri gerçekleştirildi.



    Kelimelerin yanlış yerde kullanılması


    Yeni durağa gelmiştik ki otobüs de hemen geldi.

    Bu toplantıda çekinmeden düşünceler dile getirilmeli.

    Her yolda kalan insana yardım etmeliyiz.

    İdare, henüz yarın ders yapılıp yapılmayacağını bildirmedi.

    İzinsiz inşaata girilmez.



    Birleşik cümlelerde yüklemler arasındaki uyumsuzluk

    Her ne kadar iyi hazırlanılmışsa da istenilen sonucu alamadı.

    Bir yıl boyunca devamlı çalışarak kazanıldı.

    Her ne kadar şehir dışına taşınmışsa da beklenen huzur bulunamamıştı.