anlamdaş kelimeler

'Etüt Merkezi' forumunda Misafir tarafından 25 Ekim 2011 tarihinde açılan konu


  1. Anlamdaş Kelime Nedir?

    Yazılış ve söylenişleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir.
    NOT: Eş anlamlı sözcükler arasında hiçbir anlam farkı yoktur.
    Eş Anlamlı Sözcükler (Eş Anlamlı Kelimeler)

    Aynı varlık ya da kavramı karşılayan farklı sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir. Eş anlamlı sözcüklerin yazılışları farklı, anlamları ise aynıdır. Eşanlamlı sözcükler aynı kavramı karşılar, birbirinin yerine kullanılabilir; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur. Genellikle bir dile başka dillerden gelen sözcükler ile o dilin kendi söz varlığındaki sözcükler arasında eş anlamlılık görülür.

    Eş Anlamlı Kelimelere Örnek

    ev-konut,
    imtihan-sınav,
    mektep-okul,
    hürriyet-özgürlük,
    bellek-hafıza,
    cevap-yanıt,
    kıla-vuz-rehber,
    amaç-gaye-hedef-maksat,
    kaybetmek-yitirmek

    sözcükleri aynı anlamda kullanıldığında eş anlamlıdır.
    Eş Anlamlı Kelimelerin Kullanılışı

    Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek daha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah”tır.
    Ancak;

    “Onun gibi kara gün dostu adam az bulunur.”

    cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah” değil, “kötü”dür.

    “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sormuşlar.”
    “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”

    Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.

    “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
    “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”

    Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcükleri Eş Anlamlı kelimelerdir.

    “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
    “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”

    Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükleri anlamdaş sözcüklerdir.

    Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” sözcüğünü farklı cümlelerde kullanalım:

    I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
    II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
    III. Onun bu sözleri bana battı.
    IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
    V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.

    “Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cümlede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamında kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.
    Eş Anlamlı Sözcükler ve Örnek Cümleler

    güçlü – kuvvetli
    değerli – kıymetli
    beyaz – ak
    öykü – hikâye
    duygu – his
    yıl – sene
    konuk – misafir
    bencil – egoist
    ayrım – fark
    ayrıntı – detay
    öğretmen – muallim
    öğrenci – talebe
    dil – lisan
    görev – vazife
    sınav – imtihan
    ad – isim
    dize – mısra
    deneyim – tecrübe
    armağan – hediye
    yanlış – hata
    soru – sual
    uslu – akıllı
    okul – mektep
    sözcük – kelime
    basınç – tazyik
    kişi – şahıs
    gezi – seyahat
    gezgin – seyyah
    özverili – fedakâr



    O eskiden güçlü bir çocuktu.
    Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.

    Annesine çok değerli bir hediye almış.
    Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.

    O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
    Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.

    Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
    Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.

    Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
    Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.

    Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
    İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.
    Eş Anlamlı Kelimeler

    Görünüş= Zevahir
    Becerikli= Maharetli veya usta
    Başarı= Muvaffakiyet
    Egemenlik= Hükümranlık veya hâkimiyet
    Bayındırlık = İmar
    Doğa-Tabiat,
    Muallim-Öğretmen,
    Okul-Mektep,
    Şart-Koşul,
    Cebren-Zorla
    Yorum > Tefsir
    Bakış > Nazar
    Haber > Bilgi
    yaren=arkadaş
    akran=yaşıt
    yar=sevgili
    Ablak= Yayvan ve dolgun
    Şölen= Ziyafet
    Cengaver= Şavaşçı
    Bildirge= Beyanname
    Söyleşi= Sohbet
     



  2. Cevap: anlamdaş kelimeler

    Anlamdaş Kelime Nedir?

    Yazılış ve söylenişleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir.
    NOT: Eş anlamlı sözcükler arasında hiçbir anlam farkı yoktur.
    Eş Anlamlı Sözcükler (Eş Anlamlı Kelimeler)

    Aynı varlık ya da kavramı karşılayan farklı sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir. Eş anlamlı sözcüklerin yazılışları farklı, anlamları ise aynıdır. Eşanlamlı sözcükler aynı kavramı karşılar, birbirinin yerine kullanılabilir; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur. Genellikle bir dile başka dillerden gelen sözcükler ile o dilin kendi söz varlığındaki sözcükler arasında eş anlamlılık görülür.

    Eş Anlamlı Kelimelere Örnek

    ev-konut,
    imtihan-sınav,
    mektep-okul,
    hürriyet-özgürlük,
    bellek-hafıza,
    cevap-yanıt,
    kıla-vuz-rehber,
    amaç-gaye-hedef-maksat,
    kaybetmek-yitirmek

    sözcükleri aynı anlamda kullanıldığında eş anlamlıdır.
    Eş Anlamlı Kelimelerin Kullanılışı

    Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek daha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah”tır.
    Ancak;

    “Onun gibi kara gün dostu adam az bulunur.”

    cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah” değil, “kötü”dür.

    “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sormuşlar.”
    “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”

    Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.

    “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
    “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”

    Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcükleri Eş Anlamlı kelimelerdir.

    “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
    “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”

    Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükleri anlamdaş sözcüklerdir.

    Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” sözcüğünü farklı cümlelerde kullanalım:

    I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
    II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
    III. Onun bu sözleri bana battı.
    IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
    V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.

    “Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cümlede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamında kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.
    Eş Anlamlı Sözcükler ve Örnek Cümleler

    1. güçlü – kuvvetli
    2. değerli – kıymetli
    3. beyaz – ak
    4. öykü – hikâye
    5. duygu – his
    6. yıl – sene
    7. konuk – misafir
    8. bencil – egoist
    9. ayrım – fark
    10. ayrıntı – detay
    11. öğretmen – muallim
    12. öğrenci – talebe
    13. dil – lisan
    14. görev – vazife
    15. sınav – imtihan
    16. ad – isim
    17. dize – mısra
    18. deneyim – tecrübe
    19. armağan – hediye
    20. yanlış – hata
    21. soru – sual
    22. uslu – akıllı
    23. okul – mektep
    24. sözcük – kelime
    25. basınç – tazyik
    26. kişi – şahıs
    27. gezi – seyahat
    28. gezgin – seyyah
    29. özverili – fedakâr


    O eskiden güçlü bir çocuktu.
    Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.

    Annesine çok değerli bir hediye almış.
    Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.

    O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
    Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.

    Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
    Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.

    Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
    Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.

    Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
    İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.
    Eş Anlamlı Kelimeler

    1. Görünüş= Zevahir
    2. Becerikli= Maharetli veya usta
    3. Başarı= Muvaffakiyet
    4. Egemenlik= Hükümranlık veya hâkimiyet
    5. Bayındırlık = İmar
    6. Doğa-Tabiat,
    7. Muallim-Öğretmen,
    8. Okul-Mektep,
    9. Şart-Koşul,
    10. Cebren-Zorla
    11. Yorum > Tefsir
    12. Bakış > Nazar
    13. Haber > Bilgi
    14. yaren=arkadaş
    15. akran=yaşıt
    16. yar=sevgili
    17. Ablak= Yayvan ve dolgun
    18. Şölen= Ziyafet
    19. Cengaver= Şavaşçı
    20. Bildirge= Beyanname
    21. Söyleşi= Sohbet