Anlamca Kaynaşmış Bileşik Fiiller

'Ders notları' forumunda Violet tarafından 19 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. anlamca kaynaşmış bileşik eylemler

    bileşik fiiller nasıl oluşur

    Anlamca kaynaşmış bileşik eylemler, bir araya gelen ad ve eylemden kimi zaman birinin kimi zamanda her ikisinin gerçek anlamlarından uzaklaşarak anlamca kaynaşmasıyla oluşan bileşik eylemlerdir

    Anlamca kaynaşmış bileşik eylemler, şu yollarla oluşabilir:

    -Bir eylemin, eylemsi ya da yardımcı eylemle birleşmesiyle meydana gelebilirler

    Örnek:

    Göresi gel(mek)

    Ağlayacağı tut(mak) Bu bileşik eylemde, ikinci sözcük (eylem) gerçek anlamından uzaklaşmıştır

    Bilmezlikten gel(mek)

    Bitirmiş ol(mak)

    -Ad soylu sözcüklerle bir eylemin birleşmesinden meydana gelebilirler

    Örnek:

    Hasta düş(mek) Bu bileşik eylemlerde, ad soylu sözcükler

    Acı çek(mek) gerçek anlamını korurken, eylemler

    Nasihat ver(mek) gerçek anlamından uzaklaşır

    Yalan at(mak)


    -Hem ad hem de eylemin gerçek anlamından uzaklaşarak bir deyim grubu oluşturmasından meydan gelen birleşik eylemler

    Örnek:

    Abayı yak(mak)


    Çam devir(mek)


    Başı göğe er(mek)


    Kaşıkla yedirip sapıyla göz çıkar(mak)


    UYARI: Ad eylemin gerçek anlamını yitirdiği ancak deyim oluşturmayan ve bitişik yazılan birleşik eylemler de vardır


    Örnek:

    Varsay(mak)


    Vazgeç(mek)

    Elver(mek)

    Öngör(mek)


    -Cümlenin öğelerine ayrılmasında birleşik eylemler bir bütün olarak ele alınmalı, aynı öğeyi oluşturduklarına dikkat edilmeli, bölünmemelidir



    ---------------