Ani Bebek Ölümü Sendromu (ABÖS) nedir

'Bebek Bakımı' forumunda HazaN tarafından 2 Mart 2011 tarihinde açılan konu


  1. ani bebek ölümü sendromu ne demek
    ani bebek ölümü sendromu sebepleri

    Ani bebek ölümü sendromu, hiçbir sağlık sorunu olmayan bir bebeğin nedeni açıklanamayan ölümü olarak tanımlanabilir Bu bebeklerde otopsiyi de içeren tüm incelemelerde ölüm nedeni saptanamaz

    Tüm vakaların % 95’i ilk 6 ayda (2-4 aylarda en sık) görülmektedir Gelişmiş ülkelerde ABÖS, prematürite ve düşük doğum ağırlığına bağlı hastalıklar ve doğumsal anomalilerden sonra süt çocukluğunda rastlanan en sık ölüm nedeni olarak kaydedilmektedir 1-12 ay arası ölümlerin %35-55’inden sorumludur Türkiye’ deki sıklığı tam olarak bilinmemekle birlikte gelişmiş ülkelerde sıklık 1000 canlı doğumda 08 olarak verilmektedir

    Risk faktörleri

    Anneye ait nedenler

    Gebelikte sigara içme
    Alkol veya madde bağımlılığı
    Düşük sosyoekonomik düzey
    Çok genç anne yaşı (20 yaş altı)
    Gebelikler arasında geçen sürenin kısa olması
    Doğum sayısının artması ve takipsiz gebelikler
    Bebeğe ait nedenler

    Yaş (2-4 ay arası)
    Erkek cinsiyet (kızlara göre risk % 30-50 daha fazla)
    Erken doğum (prematüre)
    Düşük doğum ağırlığı
    Yüzüstü uyku pozisyonu
    Yakın zamanda geçirilmiş ateşli hastalık öyküsü
    Doğum öncesi veya sonrasında sigaraya maruz kalma
    Yatağının yumuşak olması ve yastık kullanma
    Anne-baba ile aynı yatakta yatma
    Bebeğin çok sıcak ortamda bulunması veya çok giydirilmesi
    Anne sütü ile yetersiz beslenme
    Yukarıda sayılan risk faktörlerinin sadece bir kısmının (erkek cinsiyet, bebeğin yaşı ve düşük sosyoekonomik düzey vb) değiştirilemez olmasına rağmen, aslında büyük çoğunluğunun değiştirilebileceği ve bu şekilde ani bebek ölümlerinin büyük ölçüde engellenebileceği görülmektedir

    Ani bebek ölümlerini engellemek için alınabilecek önlemler

    1- Bebekler uyurken sırt üstü yatırılmalıdır

    Sağlıklı süt çocukları doğumdan itibaren sırtüstü yatırılmalıdır Yan yatış pozisyonu tercih ediliyor ise, yüzüstü pozisyona dönüş olasılığını azaltmak için altta kalan kol öne getirilmelidir (daha iyisi, yan yatış pozisyonu tercih edilmemelidir)

    Amerikan pediatri akademisi 1992 yılında açıkladığı sağlık politikasında; sağlıklı bebeklerin uyku sırasında sırtüstü yatırılmasını önermiş ve bu şekilde 4 yıl içinde Amerika’da “ani bebek ölümü sendromu” sıklığı % 40 azaltılmıştır

    2- Bebekler sert yatakta yatırılmalıdır

    Bebekleri yumuşak yatak, yastık, yorgan veya hayvan postu gibi yüzeylere yatırmak doğru değildir Yatak, karyolaya uyumlu olmalı, yatak-karyola arasında bir parmak ya da 2 cm’den daha fazla aralık olmamalıdır Karyola parmaklıkları arasında 2 parmak ya da 5 cm genişliğinden fazla mesafe bulunmamalıdır Ani bebek ölümü vakalarının % 30’undan bebeğin uygun olmayan yerlerde yatırılması sorumlu tutulmaktadır

    3- Bebeklerin anne-baba ile birlikte yatması engellenmelidir

    Ebeveyn yatakları bebek için uygun malzemeden olmadığı gibi, sigara dumanı ile temas ve anne-babanın ağırlığı altında kalma gibi riskleri olması nedeni ile kesinlikle önerilmemektedir

    4- Bebeklerin yatağında kumaştan yapılmış oyuncaklar bulundurulmamalı ve uyurken yüzleri örtülmemelidir

    Yatak çarşafları gergin ve temiz olmalı, battaniye kullanılacak ise yatağın altına sıkıca tespit edilmeli ve çocuğun ancak göğsüne kadar örtülmelidir Uyku tulumu kullanılması düşünülebilir

    5- Annenin sigara içmesi engellenmelidir

    Ani bebek ölümü sendromu ile ilgili yapılan tüm araştırmalar; hamilelikte ve doğum sonrasında sigara kullanımının riski arttırdığını açıkça ortaya koymaktadır Annenin gebeliğinde sigara içmesinin ani bebek ölümü riskini 34 kat arttırdığı bilinmektedir Hamilelikte sigara içilmesi ayrıca erken doğum ve düşük doğum ağırlıklı bebek riskini de arttırmaktadır

    6- Aşırı sıcak önlenmelidir

    Çocuklar hastalık anında bile aşırı ısınmaya neden olmayacak şekilde giydirilmelidir Özellikle yüzüstü yatan, çok giydirilen ve battaniye ile örtülen bebeklerde ani ölüm riski artabilmektedir Bu nedenle bebekler uyurken hafifçe örtülmeli ve ideal oda ısısı sağlanmalıdır

    7- Erken doğan ve/veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde monitör kullanılabilir

    Bebek ne kadar erken doğduysa ve ne kadar küçükse ani bebek ölümü riski o kadar fazladır Bu bebeklerde solunum durması ve kalp hızında yavaşlama olabileceğinden evde monitör ile izlenmesi uygun olabilir Ancak ev mönitörlerinin ABÖS’ü önlediği kanıtlanmamıştır ve Amerikan Pediatri Akademisi ev monitörlerinin bu amaçla kullanımını önermemektedir

    8- Bebekler anne sütü ile beslenmelidir

    Kesin kanıt olmamakla birlikte, bazı çalışmalarda anne sütü ile beslenen bebeklerde ani ölüm riskinin daha az olduğu gösterilmiştir Anne sütü ile beslenenlerde enfeksiyon hastalıklarının daha az görülmesi ve anne-bebek arasındaki yakın ilişkinin ABÖS riskini azaltabileceği düşünülmektedir

    Uzm Dr Gökçe BASLO