Almanca Cümle Türleri -Satztypen

'Merak Ettiklerimiz' forumunda HazaN tarafından 25 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Almanca'da Cümle Tipleri (Satztypen)
    Almanca'da Cümle Tipleri
    Almanca'da Cümle Türleri nedir

    Satztypen (cümle tipleri)

    Satzbeispiele: (cümle örnekleri)
    1 Jetzt rufe ich meine Tante an (Simdi teyzemi ariyorum)
    2 Meine Tante rufe ich jetzt an (Teyzemi simdi ariyorum)
    3 Rufst du jetzt deine Tante an? (Simdi teyzeni mi ariyorsun)
    4 Wann rufst du deine Tante an? (Ne zaman teyzeni ariyorsun)
    5 Ruf jetzt deine Tante an! (Simdi teyzeni ara!)

    Aussagesatz (ifade cümlesi)
    einfacher Aussagesatz (basit ifade cümlesi) Jetzt rufe ich meine Tante an
    betonter Aussagesatz (vurgulu ifade cümlesi) Meine Tante rufe ich jetzt an

    Fragesatz (soru cümlesi)
    Entscheidungsfragesatz (karara baglayici soru cümlesi) Rufst du jetzt deine Tante an?
    Ergänzungsfragesatz (tamamlayici soru cümlesi) Wann rufst du deine Tante an?

    Befehlssatz (emir cümlesi)

    Aciklama:
    Kabaca degerlendirildiginde 3 tane; derinlemesine degerlendirildiginde 5 tane cümle tipi oldugu görülür Bu bes cümle tipi ezberlenmelidir

    -einfacher Aussagesatz
    - betonter Aussagesatz
    - Entscheidungsfragesatz
    - Ergänzungsfragesatz
    - Befehlssatz

    Bu bes cümle tipi farkli yapilara shiptirler Bu cümle tiplerinin herbirinin tipik siralamalari oldugu anlamina gelmektedir
    Genel bir bakisla:
    (Prädikat = PK(yüklem) Subjekt= S(özne) Objekte = O(nesne) Adverbiale = ADV(zarf tümleci))


    einfacher Aussagesatz: Jetzt rufe ich meine Tante an ADV PK S O
    zarf tümleci yüklem özne nesne
    betonter Aussagesatz: Meine Tante rufe ich jetzt an O PK S ADV
    nesne yüklem özne zarf tümleci
    Entscheidungsfragesatz: Rufst du jetzt deine Tante an? PK S ADVO
    yüklem özne zarf tümleci nesne
    Ergänzungsfragesatz: Wann rufst du deine Tante an? Fragewort PK S O
    soru edati yüklem özne nesne
    Befehlssatz: Ruf jetzt deine Tante an! PK ADV O
    yüklem zarf tümleci nesne

    Aussagesätze

    Ifade cümlelerindeki fark oldukca önemsizdir Vurgulu ifade cümleleri yanlizca belrli durumlarda kullanilirÖrnek:

    einfacher Aussagesatz: Jetzt gehe ich ins Kino
    betonter Aussagesatz: Ins Kino gehe ich jetzt

    Mesela özellikle nereye gidildigi soruluyorsa vurgulu ifade cümlesi kullanilir
    Baska bir problem daha:

    Konusma dilinde bu tür cümleler bambaska bir durumu ifade etmek icin de kullanilirlar
    Du rufst mich an! cümlesinde vurgulu bir emir ifadesi vardir ve Ruf mich an! cümlesinin yerine kullanilir Türkce'de de benzer bir ifadeyle sözonusu cümle "Beni ariyorsun" ya da "Beni arayacaksin" cümlelerinde oldugu gibi emir anlami tasir

    Bu cümle tipi ayrica "Hier wohnst du?!"cümlesinde oldugu gibi sasirma hayret anlamlari da tasiyabiliyor: "Burada oturuyorsun ha?!" "Burada mi oturuyorsun sen?!"

    Ancak yazi dilinde bu türlü ifadelere yer olmadigindan yazarken hangi cümle tipinin secilecegine cok dikkat edilmelidir


    Fragesätze

    Soru cümlelerinde tamamlayici soru cümlesi tipi özellikle önemlidir Bunlar W-Frage diye nitelenirler cünkü Almancada tüm sorular w harfiyle baslamaktadirBu durum Türkcedeki n harfinin durumuna benzetilebilir Konustugumuz kisiden özellikle bir bilgi alinmasi gerektigi durumlarda kullanilirlar
    Bu cümle tipleri Almancada özellikle önemli bir rol oynarlar Ve bilhassa yan cümlelerde soru anlaminin disina bile cikabilirler:

    Ich weiß nicht wann Hans zu Hause kommt ne zaman geldigini
    Ich weiß nicht wo Hans heutiger Abend übernahct bu aksam nerede geceledigini
    Ich weiß nicht wie Hans es geht nasil oldugunu

    Karara baglayici soru cümlelerinde ise konustugumuz kisiden evet ya da hayir yanitlari beklenir:
    Probierst du es aus? bunu denedin mi?

    Befehlssätze

    Emir cümlelerinde özne eksik olan cümle ögesidir Bu da tabiki cok mantiklidir: Hol (du) den Ball zurück! Bu cümlede öznenin gereksizligi göz önündedir
    Görüldügü gibi fiil yani yüklem cümlenin basindadir Infinitivsuffix (-en -n) eki ikinci tekil ve cogul kisi icin atilir Ikinci kisi icin nazik anlatimda ek muhafaza edilerek "Sie" ile birlikte kullanilir

    Bring mir den Hammer! (Bana cekici getir!)
    Holen Sie das Videogerät! (Videoyu aliniz!)
    Mach die Tür zu! (Kapiyi kapat!)

    Günlük konusmalarda karsilasilan bazi ifadelerde ise -"Tür zu!" gibi- fiilin kendisi atilir edati kullanilir
    Emir verilen kisi ya da kisiler belirli olduklari icin yani o anda muhatap olduklari icin özne kullanilmaz