Ahmet Mithat Efendi Kimdir Kısaca

'Hakkında bilgi' forumunda Jeeny tarafından 1 Mayıs 2008 tarihinde açılan konu


  1. Ahmet Mithat Efendi Kimdir Kısaca

    Ahmed Midhat Efendi (İstanbul) 1844 yılında doğdu ve 1912 yılında öldü. Orta halli bir ailedendi. Babası manifaturacı Mevlevi Hacı Süleyman Efendi, Ahmed Midhat altı yaşındayken öldü. Vidin’de üvey ağabeyi Hafız Ağa’nın yanına giderek (1853) orada ilk öğrenimine başladı ve İstanbul’da tamamladı. Okulu bitince (1863) Rusçuk Vilayet Kalemine girdi. Bu arada Doğu kültürünü geliştirdi. Fransızca öğrendi. Tuna gazetesinde yazmaya başladı. 1864 yılında Bağdat’a gitti. Orada Farsça ve din felsefesi öğrendi.
    Sanat Okulları için Hace-i Evvel (Birinci Öğretmen) adında bir ders kitabı yazdı. Ayrıca evinde kurduğu küçük bir basımevinde ev halkının yardımıyla kitaplarını kendi basıyor, bunları tütüncülere kendisi dağıtıyordu. Devir (1872) ve Bedir (1872) adlı gazeteleri yayımladı. Her iki gazete de hükümetçe kapatılınca Dağarcık (1872) ve Kırk Ambar (1873) dergilerini kurdu.
    Bir yazısı nedeniyle Namık Kemal ve Ebüzziya ile birlikte Rodos’a sürüldü (1873). Ancak Sultan Aziz’in tahttan indirilmesinden sonra İstanbul’a döndü. Bir yandan eserler yayımlıyor ve İttihad dergisini çıkarıyordu. Aynı yıllarda Beykoz’a yerleşti.(1882)
    Daha sonra gazetecilik tarihinde mühim bir yeri olan Tercüman-ı Hakikat’ı kurdu. İkinci Meşrutiyet’in başına kadar II. Abdülhamid’in yardımıyla çıkan bu gazetede makale, hikaye, roman şeklinde pek çok yazısı yayımlandı. Bilgiyi geniş bir kitleye yaymaya çalışması nedeniyle halk arasında büyük ün yaptı. Kendi kuşağının en mücadeleci yazarlarındandı. Serveti Fünun’un yapay ve ağır Türkçesi’ne hücum etti. Tercüman’da çıkan ve dünya klasiklerinin Türkçe’ye çevrilmesi fikrini savunan ‘Kalemlerin İkramı’ başlıklı yazı tartışmalara yol aştı.

    1908’den sonra yazı hayatından çekildi; Darülfünu’nda felsefe tarihi, dinler tarihi, genel tarih okuttu; Darüşşafaka’da ücretsiz olarak öğretmenlik yaptı ve bu okulda öldü (1912).

    Ahmed Midhat, Tanzimattan beri Türkiye’ye girmeye başlamış batı kültürünü yaymak, halkta okuma merakını uyandırmak için dokunmadığı konu bırakmadı. Kitaplarını, yalın Türkçe’yle yazdı ve bu dili savundu. Stockholm’de toplanan Filoloji kongresine katıldı ve bu yolculuğun izlenimlerini Avrupa’da bir Cevelan adlı kitapta yayımladı. Ahmed Midhat İktisadi görüşlerini “anarşizm” diye vasıflandırdığı hürriyetçiliğe karşı devletçilik, himayecilik şeklinde savundu. Bu görüşlerini ‘Ekonomi Politik’ ve ‘Hall-ül-Ukad’ (Düğümlerin Çözülmesi) adlı iki kitapta ve bazı makalelerde açıkladı.

    Öte yandan Ahmed Midhat Efendi’nin tiyatro yazarı olarak en büyük başarısı, seyircisine, halk diline çok yakın bir dille yönelmiş olmasıdır. Oyunların bazıları: Eyvah (1872), Avrupa’nın Eski Medeniyeti (1875), Çerkez Özdenleri (1885)