Ağız Kokusu Nedir – Nefes Kokusu Hakkında

'Hastalıklar' forumunda YAREN tarafından 20 Eylül 2010 tarihinde açılan konu


  1. Ağız Kokusunu Önlemenin Yolları

    [​IMG]

    Ağız kokusu nedir?
    Birden fazla kişi, günün her hangi bir saatinde, yakın temasa gerek olmadan, ayni bireyin ağızında çirkin koku tespit ediyorsa, ve bu durum en az birkaç ay boyunca kesintili veya kesintisiz olarak devam ediyorsa, bireyin kendisi bu çirkin kokuyu duymuyor olsa bile bu klinik tabloya ağız kokusu ismi verilir.

    Ağız Kokusu Çeşitleri
    Sadece sabahları uyanıldığında duyulan koku normaldir. Her bireyde mutlaka az veya çok miktarda bulunur. Tedavi edilmez. Tedavi edilse bile tekrar ortaya çıkacaktır

    1 Ağız kokusu:
    Dil yüzeyi girintili ve çıkıntılıdır. Kriptaların derin çukurlarına yerleşen bakteriler, salyadan ve besinlerden gelen proteinleri uçucu kükürtlü bileşiklere parçalar.
    Ağız kokusunun sebebi uçucu kükürtlü bileşiklerdir. Ağız kokusuna sebep olan düzinelerce VSB gazı vardır. En sık rastlananları burada anlatılmıştır. Emin olunuz bunlardan hiç birisini koklamak istemezsiniz.

    2 Ağız kokusu:
    Bu grup ağız kokusu da büyük ölçüde dil sırtından gelir fakat bakteri kaynağı ağızın içinde değildir, sinüsler, bademcikler, boğaz veya komşu dokulardır. Bilhassa çocuklarda Tip 1 ile birlikte görülür.
    Toplumda hayret edilecek kadar fazla sayıda isanda ağız kokusu sebebidir.

    3 Ağız kokusu:
    Sindirim enzim veya organları besinleri gereği şekilde sindiremediği zaman besinler bakterilerin çürütmesine terk edilmiş demektir. Sindirim kanalında açığa çıkan gazlar bireyin isteği ve bilgisi dışında ağıza yükselir.
    Bireyin geğirmesine gerek yoktur. Burada oluşan gazlar, otururken 0.68 ml/dak, yatarken 0.12 ml/dak hızında ağıza yükselir. Birey bunu bilmez.
    Bu tip ağız kokusunda mide ile yemek borusu arasındaki gastroözefajial kapak gevşemişse daha fazla çirkin kokulu gaz ağıza dolacaktır.
    Bilhassa ilerleyen yaş ile orantılı olarak bu tip ağız kokularının görülmesi artar.

    4 Ağız kokusu:
    Akciğerden gelir. Ağız kokusu değildir. NEFES KOKUSUdur. İki şekilde meydana gelir. Birincisi: akciğer parankiminde veya alt solunum yolunda bir infeksiyon (pnömoni, plörit, adenit, bronşit vs…) bulunuyor ise buradan açığa çıkan çirkin kokulu gazlar doğrudan ekspirasyon havasına karışır.
    İkinci yolu ise kimyası değişen kan gazlarının ekspirasyon havasında aromatik bileşiklere dönüşmesidir. Bunun en canlı örneği şeker veya gut hastalarında, diyaliz hastalarında, narkozdan çıktıktan hemen sonra, gebelikte görülen ağız kokusudur.
    Bu Tip nefes kokusu hastaları ağız kokusu tedavisine asla cevap vermez, ağız içinde ne yapılırsa yapılsın hiç bir iyileşme göstermez. Çünkü ne koku kaynağı ağızdadır, ne ne sebebi ağızdadır.

    5 Ağız kokusu:
    Ağzının koktuğunu zannederler. Aslında ağızda ölçülebilir hiç bir patolojik koku bulunmaz.
    “Benden uzak durduklarına göre galiba benim ağızım kokuyor” düşüncesi hakimdir. Bunlar genellikle duygulu, narin, disiplinli ve içe dönük kişilik taşırlar. Şaşırtmacalı sorular ile teşhis edilirler. Çok zor teşhis ve tedavi edilirler. Psikiyatrist iş birliği ile tedavi edilmelidir. Bu hastalara asla “ağızınız kokmuyor” demeyiniz.

    Ülkemizde, KBB (Kulak-Burun-Boğaz) uzmanlarına başvuran hastaların %15′inde nefes kokması sorunu mevcuttur. Nefes kokması, çocukluk döneminden itibaren başlayan bir rahatsızlık değil; bilhassa erişkin dönemde ortaya çıkan bir hastalık türüdür. Bu soruna neden olan etkenler şu şekilde sıralanabilir. Sinüzit denilen, yüz kemiklerinin içindeki boşluklarda bulunan iltihap, sarı-yeşil ve kalın kıvamda bir akıntının genze akmasına yol açmaktadır. Tabii ki bu geniz akıntısı iltihaplı olduğu için de hastanın nefesine hoş olmayan bir koku verir.

    Bu durum öncelikle medikal yolla tedavi edilmelidir. Yani ilaçlar yoluyla bu iltihap giderilmeye çalışılır. İlerlemiş sinüzit durumlarında ise, akıntı, ilaçla tedavi olmayacağından “endoskopik sinüs cerrahisi” ne başvurulur.

    Ağız Kokusunun Nedenleri

    * Özellikle sinüs ve akciğer kaynaklı enfeksiyonlarda,
    * Şeker hastalığı (aseton kokusu gibidir),
    * Böbrek yetmezliği (balık kokusu gibidir),
    * Karaciğer yetmezliği,
    * Metabolizma bozuklukları (teşhisi zor olabilir, zaman zaman ortaya çıkan kötü bir balık kokusu),
    * Açlık, diyet, ağız kuruması, oruçlu olmak (Sıvı gıda eksikliklerinde vücuttaki yağ ve protein çözünmeye başlar, bu metabolizmanın yan ürünleri kötü ağız kokusu olarak yansır).
    * Ağız kuruluğu varsa Tip 1 ağız kokusu bulunur. (Gece ağız açık yatmak, salya eksikliği, radyoterapi sonrası ve alkol alanlar vesaire..)
    * Ağız içerisinde bakteriler için yataklık edecek her hangi bir mikrop kaynağı varsa Tip1 koku bulunur. Bu mikrop kaynakları sıklık sırasına göre şunlar olabilir:
    * Ağızdaki bütün retantif yüzeyler ve temizlenmeyen protezler
    * Farenjit, tonsillit, sinüzit geçirmekte olan bireylerde Tip 2 ağız kokusu bulunabilir. Birey bu hastalığın farkında olmayabilir.
    * Postnazal akıntısı bulunan allerjik bireylerde Tip 2 ağız kokusu bulunur. Birey akıntının farkında olmayabilir.
    * Gastroözefagiyal şfinkter dilatasyonlarında, reflu ve gastrit hastalarında Tip 3 ağız kokusu bulunur.
    * Sindirim enzim yetersizliklerinde Tip 3 ağız kokusu bulunur. Birey basit (mide yanması, hazımsızlık, gaz) şikayetler ile hastalığa alışmış olabilir.
    * Asidoz, alkaloz sebebi olabilecek, kan gazlarını ve kan biyokimyasını değiştirebilecek bütün metabolik hastalıklarda (şeker, gut, nefropatiler dahil) Tip 4 ağız kokusu bulunur.
    * Sürekli olarak ayni besin maddesini her gün yiyenlerde Tip 3 ağız kokusu bulunabilir. Böyle hastalar ancak anamnez ile belirlenebilir
    * Hamilelerde Tip 4 ağız kokusu bulunur.
    * Sürekli ilaç kullananlarda Tip 4 ağız kokusu bulunabilir
    * Oruçlu olan bireylerde Tip 4 ağız kokusu bulunur
    * Akciğer infeksiyonlarında Tip 4 ağız kokusu bulunur

    Ağız Boşluğu Kaynaklı Ağız Kokusunun Tedavisi için;


    1-Dişlerinizi ve dişetlerinizi koruyun
    Diş çürükleri, diş eti iltihapları ağız kokusunun önemli nedenlerindendir. Ağız içi herhangi bir enfeksiyon bakteri üremesini artıracağı için daima ağız kokusuna neden olur. Diş ve diş eti hastalıkları önemli ölçüde kötü koku yapar. Bu sebeple diş hekiminizin önerilerini dinleyip mutlaka diş sağlığı ve bakımına önem vermelisiniz.

    2-Ağızda var olan protez ve köprüleri kontrol ettirin
    Ağız içindeki eskimiş köprü ve diş protezleri zamanla gıda birikmesine yol açacağından kötü kokulara sebep olabilir. Bu durumlarda yenilenmesi gerekenleri değiştirmeli, eksik olan dişlerin yerleri için gerekli tedavileri yaptırmalısınız. Ağız kokusu ile mücadelede dişler ve diş sağlığı ilk aşamadır

    3-Sakız çiğneyin
    Tükürük ağız kokusu ile savaşmanın en güçlü yoludur. İçinde yemek parçacıklarını yerinden söküp mideye gönderecek güçlü enzimler, güçlü bakteri öldürücü antibiyotikler vardır. Bu nedenle şeker gibi bazı hastalıklarda, pek çok ilacın yan etkisi olarak ortaya çıkan kuru ağızlar daima kötü kokuludur. Sabahları niçin ağzınızın kötü koktuğunu merak ediyorsanız yanıt buradadır; gece boyunca tükürük salgısı azalır ve ağzınızın içindeki yemek parçacıkları uzun süre burada durur. Bakteriler de onları afiyetle kullanır ve çürütür. Böylece sabahları ağzınız kötü kokabilir. Şekersiz sakız çiğnemek tükürük salgınızı artırarak ağız temizliğinize yardımcı olur. Nane şekerleri ve tatlı sakızlar genellikle işe yaramaz ve durumu daha da kötüleştirir. Ancak xylitol içeren sakızlar da bu konuda size yardımcı olabilir.

    4-Tarçın kullanın
    İçeceklerinizde ve uygun yiyeceklerinizde tarçın kullanabilirsiniz. Tarçın ağız içi bakterilerle mücadelede önemli bir silahtır. Eğer varsa tarçınlı şekersiz sakızlar da uygun bir öneri olabilir.

    5-Daha fazla su için
    Özellikle yaşla artan vücut kuruması pek çok yönden dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Çok su içmek onlarca diğer yararının yanında dilinizin kurumasını da önleyerek ağız kokusu ile mücadelede önemli bir silah olarak kullanılabilir. Su ağız içindeki bakterilerin minimumda tutulması için direk yardımcıdır. Ayrıca tükürük salgısını artırarak da yardımcı olur.

    6-Asla burnunuz tıkalı uyumayın
    Sinüzit gibi hava yolu rahatsızlıkları ve burun tıkanmasına neden olan diğer durumlar geceleri ağızdan nefes almamıza neden olur. Bu durum ağzı ve boğazı kurutarak bakterilerin üremesi için ideal bir ortam oluşturur. Azalan tükürük salgısı durumu daha kötü hale getirir. Bu nedenle kesinlikle burnunuz tıkalı uyumamalısınız.

    7-Basit şeker tüketiminizi azaltın
    Beyaz un, beyaz şeker, glukoz/fruktoz şurubu ile tatlandırılmış tüm hazır gıdalar ağız içindeki bakteriler için inanılmaz bir hazinedir. Bu tür şekerleri çok kolay kullanarak hızla çoğalırlar. Basit şekerler (atıştırmalık tüm şekerli gıdalarda olduğu gibi) diş çürüklerine neden olur ve ağız sağlığını büyük bir süratle bozarlar. Bu nedenle basit şeker tüketiminizi azaltmalısınız. Bu da su içmek gibi size onlarca yararın yanında ağız kokunuzun azalmasına da yardım edecektir.

    8-Lokmaları iyi çiğneyin
    Bu sayede yiyeceklerle tükürük salgısı iyice karışır ve ağızda yemek parçası kalma olasılığı düşer. Daha çok çiğneme hareketi daha çok bakterinin yerinden koparak mideye gitmesine yardımcı olur.

    9-Diş ipi kullanın
    Diş ipi sayesinde fırçanın çıkaramadığı yerlerdeki bakteri ve yemek artıklarını sökebilirsiniz. Özellikle diş gövdeleri arasındaki dar bölgelerde biriken yemek artıkları hızlı bakteri çoğalmasına neden olabilir.

    10-Sigara içmeyin
    Sigara içmek ağız kuruluğuna neden olduğundan ağız kokusuna sebep olur. Ayrıca diğer bir ağız kokusu nedeni olan diş eti hastalıklarına da zemin hazırlar.
    Diş Hekimi Murat Aydın​