Afife jalenin türk tiyat rosuna katkısı nedir

'Soru Cevap' forumunda YAREN tarafından 7 Mart 2012 tarihinde açılan konu


  1. 1902’de Kadıköy’de dünyaya gelmiş ve Müslüman kadınların sahne alamayacağı yönündeki yasağa inat 1918’de dönemin Şehir Tiyatroları Darülbedayi’nin sınavlarını kazanmış bir genç kız. Kız arkadaşlarının çoğu nasılsa sahneye çıkamayacakları düşüncesiyle tiyatrodan koparken, Afife bir sene boyunca provalara katılır, Elize Benemciyan Paris’e gitmek üzere topluluktan ayrıldığında, o yerini almaya çoktan hazırdır.
     



  2. 13 Nisan 1919 tarihinde, Hüseyin Suat'ın Yamalar adlı oyununda, Emel rolü ile ilk kez sahneye çıktı. Asıl ismi Afife olan sanatçı, bu oyunda Jale takma ismini kullanmış ve daha sonraları Afife Jale adıyla anılmaya başlanmıştır. Babası Hidayet Bey, annesi Methiye Hanım, kardeşleri Behiye ve Salah.

    Afife Jale Ünlü tiyatro adamımız Muhsin Ertuğrul da Darülbedâyi’de öğretmenlik yapar Daha sonra (1927-1928) Darülbedâyi’nin başına getirilir ve çağdaş tiyatronun kurulmasına büyük katkıları olur. Bu döneme kadar kadın oyuncular azınlıklardan seçilmekteydi İlk defa Müslüman kadın oyuncu Afife Jale’nin sahneye çıkmasıyla Müslüman kadınlara da sahne yolu açılmıştır.

    Darülbedayi'deki oyunları polis tarafından basılmakta ve Afife polisin elinden son anda kurtulmaktadır.

    Tatlı Sır adlı oyunu polis tarafından basıldığında Ermeni bir tiyatro oyuncusu olan Kınar Hanım tarafından arka bahçeden kaçırılan sanatçı, Odalık" oyununu sahnelerken yine polis baskınıyla karşılaşması sonucu makine dairesinden kaçırılarak polisin elinden kurtulmayı başarır. O dönemki Dahiliye Nezareti (şimdinin İçişleri Bakanlığı) yayınladığı bir bildiriyle Türk ve Müslüman kadınların sahneye çıkmasını yasaklar ve bu durumu Darülbedayi yöneticilerine bildirir. Darülbedayi yöneticileri artan baskılar nedeniyle Afife'nin Darülbedayi'deki ücretli görevine de son verir. Afife artık güvencesiz ve parasız kalmıştır.

    Yaşadığı sıkıntılar nedeniyle şiddetli baş ağrıları çekmeye başlar. Doktoru morfinle tedavi yoluna giderek büyük bir yanlışlık yapar ve artık Afife bir morfin bağımlısı olur. Ortalık biraz durulduğunda Anadolu'da turneye çıkan sanatçı yeni tiyatro ile Kadıköy'de sahne alır.

    Zaten 1923'te Atatürk'ün emriyle Türk kadınları sahneye çıkmaya başlamış ve Afife'nin korkuları son bulmuştur. Ancak morfin bağımlılığı sanatçının sağlığını büsbütün bozmaktadır. Bu yüzden tiyatroyu bırakmak zorunda kalır.