Addison hastalığı

'Hastalıklar' forumunda Blue tarafından 28 Eylül 2009 tarihinde açılan konu


  1. Addison hastalığı
    Tanım:

    Böbreküstü bezlerinin yetersiz çalışması nedeniyle oluşan sinsi ve genellikle ilerleyici tabiatta bir hastalıktır.Hastaların % 70 inde böbreküstü bezlerindeki doku gerilemesi birincil olarak ortaya çıkmaktadır.Geri kalanlarında ise böbreküstü bezleri veremi, kanserleri, iltihaplanmaları gibi sebeplerden dolayı doku gerilemesi ortaya çıkmaktadır.







    Nedenler, görülme sıklığı ve risk faktörler:


    Böbreküstü bezleri herbir böbreğin üst kısmına yerleşmişlerdir.Medulla adı verilen iç kısım ve kortex adı verilen kabuk kısmından oluşmuştur. Kortex (kabuk) kısmı yaşam için zorunlu olan ve kortikosteroidler olarak adlandırılan hormonların üç tipini üretir:Androjenler ve Östrojenler, glukokortikoid hormonları ve mineralokortikoid hormonları.
    Androjen ve Östrojenler, cinsi gelişme ve üremeyi etkilerler.
    Glukokortikoid hormonlar (Kortizol gibi) glikoz regulasyonunu korurlar,bağışıklık yanıtını baskılarlar ve vücudun baskılara karşı yanıtını sağlarlar.
    Mineralokortikoid hormonlar ( aldesteron gibi) vücuttaki sodyum-potasyum dengesini düzenler.

    Her 100.000 kişiden 8 inde görülür.Her iki cinste de görülme sıklığı aynıdır.
    Risk faktörler:Adetin erken kesilmesi, tip 1 diabetes mellitus,hipoparatiroidizm,hipopitutiarizm,pernisiyöz anemi,testikuler disfonksiyon,Grave's hastalığı,kronik tiroidid,kandidiyazis,herpetiform dermatit,vitiligo ve myastenya gravis.



    Bulgular:

    Güçsüzlük
    Aşırı yorgunluk, bitkinlik, kas güçsüzlüğü
    Kilo kaybı
    Mide bulantısı
    Kusma
    Tekrarlayan ishaller
    İştah kaybı
    Deride koyulaşma, lekeler
    Bazı bölgelerde deride anormal koyu renklenme
    Soluklaşmalar da olabilir
    El ve ayaklarda cilt döküntüleri ve lezyonları
    Ağızda yanak içlerinde renk değişiklikleri,pigmentasyon
    Yavaş,uyuşuk hareketler
    Kan basıncı ve kalp atımında değişiklikler
    Yüzde ve avuçlarda olağandışı ve aşırı terleme
    Baş ağrısı
    Pupillerde genişleme
    Kalp atışlarında hızlanma
    Hızlı ve ritmik titreme
    Ani krizler
    Hafıza bulanıklığı
    Göz kapaklarında istemdışı anormal hareketler
    Uyku bozukluğu
    Heyecanlanma
    İnişli çıkışlı ruh hali
    Dikkat dağınıklığı
    Hafıza kaybı (amnezi)
    Halusinasyonlar
    Bayılmalar


    Belirtiler ve tetkikler:

    Kan Basıncı düşmüştür.
    Kortizol seviyesi düşmüştür.
    Serum sodyum düzeyi düşüktür.
    Potasyum testi potasyumda artış gösterebilir.
    Karın röntgeninde adrenal kireçlenme odakları görülebilir.
    Karın tomografisinde adrenal kireçlenme odakları ve atrofi görülebilir.






    Hastalığın değişik sonuç verebileceği diğer testler:


    renin
    potasyum testi
    idrar osmolaritesi
    serum magnezyum testi
    idrarda kortizol
    karbondioksid
    idrarda klorid
    serum kloridi
    aldosteron
    ACTH
    24 saatlik idrar aldesteronu
    17 ketosteroid
    17 hidroksikortikosteroid


    Tedavi:

    Ömürboyu sürecek kortikosteroidle yerine koyma tedavisi belirtileri kontrol altına alır.Genellikle glukokortikoid (kortizon veya hidrokortizon) ve mineralokortikoid (fludrocortizon) kombinasyonları verilir.

    İlaç tedavisi stresin arttığı durumlarda arttırılmalıdır.Enfeksiyonlar,yaralanmalar ve aşırı terleme adrenal krize sebep olabilir.Adrenal krizde damariçi veya kasiçi hidrokortizon hemen yapılmalıdır.Düşük kanbasıncı tedavisi de gereklidir.Birçok hasta stres anında kendikendilerine acilen yapmak üzere acil hidrokortizon enjeksiyonu yapmayı öğrenmiştir.Hastaların yanlarında acil durumlarda yapılacak ilaç ve dozlarının yazılı olduğu tanıtıcı bir sağlık kartını taşımaları çok önemlidir.

    İlaç almayı asla aksatmamalıdır.Eğer şiddetli kusma dolayısı ile ilaç alımı aksıyorsa doktora bildirilmelidir.Aşırı kilo artışı ve vücutta ödem halinde mutlaka doktora bildirilmelidir.



    Hastalığın gidişi:


    Uygun yerine koyma tedavisi ile birçok Addison hastası normal hayatını sürdürebilmektedir.



    Komplikasyonlar:

    Hastalığın seyri esnasında şu komplikasyonlar eşlik edebilir.

    Diabetes mellitüs
    Tirotoksikoz
    Hashimato tiroiditi
    Hipoparatiroidizm
    Pernisiyöz anemi
    Overlerde hipofonksiyon veya testislerde yetersizlik


    Addison hastası hangi durumlarda tıbbi yardım almalıdır?
    Addison hastası enfeksiyon, yaralanma, sıvı kaybına neden olabilecek hastalıklara yakalandığı zaman hastalığını tanıyan bir hekime başvurmalıdır.

    Kilosunda bir artma, ayak bileklerinde şişmeler veya diğer yeni belirtiler ortaya çıkarsa mutlaka tıbbi yardım almalıdır.