1923-1938 yılları arasındaki Ekonomik Gelişmeler hakkında bilgi

'Genel Türk Tarihi' forumunda Violet tarafından 20 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. 1923-1938 yılları arasındaki Ekonomik Gelişmeler hakkında bilgi
    1923-1938 yılları arasındaki Ekonomik Gelişmeler
    Cumhuriyet tarihi
    Kalkınma planları

    İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923)

    Kongre İzmir'de işçi çiftçi tüccar ve sanayici kesiminden oluşan toplam 1135 temsilcinin katılması ile 17 Şubat 1923'te toplandı

    İzmir İktisat Kongresi'nin toplanma amacı :

    1 Ekonomik kalkınma için ortak hedeflerin saptanması

    2 Ekonomik hedeflere ulşmak için gerekli yöntem ve kaynakların saptanması

    3 Yeni Türkiye Devleti'nin ekonomik programının saptanması

    4 Siyasi bağımsızlık için şart olan ekonomik bağımsızlığın nasıl sağlanacağının belirlenmesi

    Kongre sonunda alınan kararlar "Misak-ı İktisadi" olarak adlandırıldı

    Misak-ı İktisadi Kararları

    1 Öncelikle ham maddesi yurt içinde yetişen ve yetiştirilebilen sanayi dalları kurulacak

    2 Kısa sürede küçük işletme ve el tezgahlarından büyük işletmelere geçilecek

    3 Özel sektörün kuramadığı işletmeleri devlet kuracak

    4 Özel teşebbüse kredi sağlanacak bir banka kurulacak

    5 Dış rekabete dayanabilmek için sanayi bir bütün halinde kurulacak

    6 Yabancıların kurduğu tekellerden kaçınılacak

    7 Demiryolu inşaatı programa bağlanacak

    8 İşçi haklarını korumak amacıyla kişilere sendika kurma hakkı tanınacak

    9 Vergi ve toprak reformu yapılacak



    1923 - 1933 Yılları Arasındaki Ekonomik Gelişmeler

    26 Ağustos 1924'te Türkiye İş Bankası kuruldu

    19 Nisan 1925'te Türkiye Sanayi ve Maden Bankası kuruldu

    1 Temmuz 1926'da Kabotaj Kanunu yürürlüğe girdi

    28 Mayıs 1926'da TBMM tarafından Teşvik- Sanayi Kanunu kabul edildi

    1928 yılında İktisat Bakanlığı kuruldu

    1926 yılında İstatistik Genel Müdürlüğü kuruldu

    Osmanlı Devleti'nden kalma demiryolları yabancılardan satın alınarak yeni demiryolları yapıldı

    17 Şubat 1925'te Aşar vergisi kaldırıldı


    UYARI : İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar gereği 1926 yılında özel sektöre yönelik Teşvik-i Sanayi Kanunu (Sanayiyi Özendirme Yasası) kabul edildi Fakat özel sektörün sermayesi ve gerekli kadrosu hazır olmadığından bu yasa başarılı olamadı



    1933 - 1938 Yılları Arasındaki Ekonomik Gelişmeler

    1933 - 1938 yılları arasında İzmir İktisat Kongresi'nde alınan Misak-ı İktisadi kararlarının temel amacı olan özel girişimciyi sanayi alanına çekmek mümkün olmadı

    1926 yılında çıkartılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarılı olamaması üzerine sanayileşmenin devlet eliyle yürütülmesine karar verildi

    1933 yılında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlandı

    Bu dönemde Sümerbank önderliğinde büyük bir dokuma sanayi kuruldu

    1936 yılında İkinci Beş yıllık Sanayi planı hazırlandı

    Bu dönemde; madencilik elektrik santralleri gıda kimya deniz ulaşımı makina sanayi deri sanayi gibi alanlarda birtakım planlar yapıldı

    1935'te Maden Tetkik Arama Enstitüsü kuruldu

    1937'de Etibank önderliğinde Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikası Karabük'te açıldı

    1938'de başlayan İkinci Dünya Savaşı nedeniyle İkinci Beş Yıllık Sanayi planı tamamlanamadı



    -------------------