10. Sınıf Türk Edebiyati kitabındaki tüm soruların cevapları etkinliklerin cevapları

Konusu 'Sözel Dersler' forumundadır ve YAREN tarafından 31 Ocak 2011 başlatılmıştır.

  1. YAREN Üye

    10. sınıf türk edebiyatı kitabı cevapları,


    10. Sınıf Türk Edebiyati kitabındaki tüm soruların cevapları etkinliklerin cevapları

    SAYFA 10 ödevi:
    1- B
    2- D
    3- edebi eserler tarihi olayları yansıtır ve bilgi verir
    4- D, D, Y
    5- uygarlık tarihini, atom bombasının atılmasını
    6- edebi eselerden hareketle bir milletin duygu ve düşüncede geçirdiği evreleri inceler: edebiyat tarihi
    Toplumların yaşadıkları olayları sebep-sonuç ilişkisi içinde inceler: tarih
    Toplumların yaşamlarını her bakımdan inceler: uygarlık tarihi
    Fikir duygu ve hayallerin söz veya yazı ile edebi şekilde ifade edilme sanatıdır: edebiyat

    SAYFA 11 ödevi:
    1-a) tarihi daha iyi öğrenebilmek için dönemlere ayrılmıştır. Tüm dünyayı etkilediği için bu olaylar kullanılmıştır.
    b) evet

    SAYFA 12 ödevi:
    1-a) göç destanı
    Kişiler: Uygur sultanı
    Zaman: Uygurlar dönemi
    Mekan: turfan, selenge, tola ırmakları ve çin
    Mitolojik unsurlar kullanılmıştır ve olağanüstüdür.
    Zihniyet: gelenek görenekleri, savaşları, akrabalıkları, yaşayışları görülüyor.

    Kıssa-i Yusuf ödevi:
    Yapı: beyitlerle yazılmıştır. Mesnevidir. Aruz ölçüsü kullanılmıştır. Hz.Yusufun hayatı anlatılmıştır
    Dil ve anlatım: islamiyetin etkisiyle ortaya çıkan Osmanlı Türkçesi
    Zihniyet: İslam kültürünün edebiyata yansıması

    Araba sevdası ödevi:
    Yapı: bihruz beyin hayatı. Batılılaşmanın etkisi. Bihruz beyin evinde geçmiş bir metin
    Dil ve anlatım: batı kültüründen etkilenerek yazılmış. Düz yazı
    Zihniyet: Tanzimat dönemiyle batılılaşmanın etkisi

    b) destan: İslamiyet öncesi dönem
    mesnevi: İslami dönem
    roman: batı etkisinde gelişen türk edebiyatı dönemi

    SAYFA 13 ödevi:
    2- a) gazel:
    Beyitlerle yazılmıştır. Aruz ölçüsü kullanılmıştır. Dili ağırdır. Yabancı kelimeler çoktur. Divan edebiyatı ürünüdür.

    Koşma:
    Dörtlüklerle yazılmıştır. Hece ölçüsü kullanılmıştır. Dili sadedir. Aşık tarzı halk edebiyatı ürünüdür.

    b) halk edebiyatı halka divan edebiyatı ise okumuşlara hitap eder.

    SAYFA 14 ödevi cevapları:
    1- E
    2- D
    3- D
    4- mesnevi: beyit
    Roman: batı uygarlığı
    Destan mitolojik öğeler
    5-D, D, Y

    SAYFA 15 ödevi cevapları:
    1- E
    2- E
    3- E
    4- D, D, D
    5- tercümanı ahval, batı etkisinde gelişen türk edebiyatı, şiir ve inşa
    6- D
    7- C
    8- İslamiyet öncesi türk edebiyatı: Şamanizm, yuğ, göktanrı, bozkurt
    İslami dönem türk edebiyatı: tasavvuf, kaside, minyatür, aruz
    Batı etkisinde gelişen türk edebiyatı: roman, opera, gazete, batılılaşma
    9- D
    10- A
    11- D
    12- yaşadığı dönemin etkisinde kaldığı için
    13- C

    SAYFA 17 ödevi cevapları:
    1- geçim kaynakları hayvancılık. Yaşam biçimleri göçebelik
    2- a) insanlar olayları hep bir bahane bularak ondan olduğuna inanıyorlar ve olayları böyle kapatıyorlar
    b) uzayda yaşam olup olmadığını merak ediyorlar.

    SAYFA 18 ödevi cevapları:
    1- a) parçalarda belli oluyor
    b) olağanüstü nitelikleri ortaya koyuyor
    c) çözüm bulamadıkları konulara olağanüstülük katmışlardır.

    SAYFA 19 ödevi cevapları:
    2- destanları milletler dilden dile yaşatıyorlar. Her millet bir destan dönemi yaşamıştır

    SAYFA 20 ödevi cevapları:
    1- E
    2- D, D, D, Y
    3- C
    4- mitolojik



    SAYFA 21 ödevi cevapları:
    Hazırlık sorusu: nesilden nesile ağızdan ağza aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Bir de kaşarlı mahmutun divan-ı lügatit türk adlı kitabında yazmaktadır.

    SAYFA 23 ödevi cevapları:
    1- ergenekondan çıkmak için yol aramaları ve çıkmaları
    Börtö çenenin bütün boylara haber göndererek ergenekondan çıktıklarını haber vermeleri
    Tatarlarla tekrar savaşıp kazanmaları
    2- a) vergi alınmış, devlet yapısı güçlüymüş.
    Zihniyet: bağımsızlık için uğraşmaları
    Hayvancılıkla uğraşıyorlarmış. Çadırları ve sürüleri varmış.
    b) Türkler kağanlar tarafından yönetiliyormuş. Göçebelikten yerleşik hayata geçmişler. Savaşçı bir millet.
    3- nevruz bayramı

    SAYFA 24 ödevi cevapları:
    1- A
    2- D
    3- Y, D, D
    4- sözlü edebiyat ürünleri söylendikleri dönemin özelliklerini taşır. Geçmiş dönemlerin yaşam biçimleriyle ilgili bilgi verir. Bundan dolayı türk kültürü için önemlidir.
    5- sözlü edebiyat ürünü: destan
    Türk destanlarındaki ortak motif: demir
    Ergenekondan çıkış günü: nevruz
    6- mitolojik, mit
    Son düzenleyen: Moderatör: 26 Mart 2013
  2. YAREN

    YAREN Üye

    Katılım:
    12 Şubat 2006
    Mesajlar:
    21.886
    Beğenileri:
    64
    Ödül Puanları:
    48
    Yer:
    istanbul
    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyati kitabındaki tüm soruların cevapları etkinliklerin cev

    Etkinlik ödevi cevapları:
    Kam: büyücü, doktor
    Baksı: büyücü, doktor
    Ozan: halk şairi
    Şaman: din adamı



    .SAYFA 25 ödevi cevapları:
    1- sevindikleri zaman insanlar dışa dönük olurlar. Mutluluklarını belli ederler. Yüzleri güler. Ölümler karşısında üzülürler ve içlerine kapanırlar.
    2- ağıt ve mersiye de ölüm karşısında duyulan duygudan bahsedilmiştir. Gazel ve güzelleme de aşktan bahsedilmiştir.

    SAYFA 27 ödevi cevapları:
    1- a) ölüm, acı, yas, son
    b) bunu yapması kolay yaparsınız
    c) inanmadıklarını göstermek için
    2- a)
    1. dörtlük: -dı mu, -di mü: redif , -l: yarım uyak
    2. dörtlük: -tur, -tür: redif
    3. dörtlük: -ok: redif
    4. dörtlük: -rup, -rıp: redif
    5. dörtlük: -yu, -yü: redif
    6. dörtlük: -dı, -di: redif
    7. dörtlük: -dı, -di: redif
    8. dörtlük: -dı, - di: redif
    9. dörtlük: -çıdı: redif, -n: yarım uyak

    b) ölçü: 7li hece ölçüsü, kalıp: 4+3
    c) anlamı kuvvetlendirir
    ç) tema: alp er tunganın ölümü, konu: ölüm
    3- deyimler:
    - bent, benzi sarardı
    - öç almak
    - feryat etmek
    - yarayı deşmek
    - niyet etmek
    4- a)
    Kişileştirme ödevi cevapları:
    - dağların başı (bile) kertilir
    - felek iyice zayıfladı
    Benzetme:
    - erkekler kurtlar gibi hep birlikte uluyor
    - (yüzlerine) safran sürülmüş (sanırsınız)
    Abartma:
    - yakalarını yırtıyor ve çığlık atıyorlar
    - (bu etler vücuttan sarkıyor ve) yerlere değip sürükleniyor

    b) şiire zenginlik katıyor ve akılda daha kalıcı olmasını sağlamaktadır.

    SAYFA 28 ödevi cevapları:
    1- 1. koşuk: bahar
    2. koşuk: zafer(savaş)
    3. koşuk: ayrılık(vefasız sevgili)

    2- a)
    1. koşuk: -şıp, -şip: redif
    2. koşuk: -uldı: redif
    3. koşuk: -dım, -dim: redif

    b) ölçü: 7li hece ölçüsü, kalıp: 4+3
    3- deyimler:
    - yüz yüze gelmek
    - hayretler içinde kalmak
    - yerden bitmek
    - kurulmak
    - ekin biçmek

    SAYFA 29 ödevi cevapları:
    4- kişileştirme:
    - mor ile yeşil yüz yüze geliyor
    - ve birbirlerine sarılıyorlar

    Benzetme:
    - düşman) askeri ekin (biçilir) gibi biçildi
    - (gözlerim) yağmur gibi kan(lı yaşlar) saçıyor (şimdi)
    Abartma:
    - insan(bu renk cümbüşünü görünce) hayretler içinde kalıyor
    - yuvarlak otağ(ım) kuruldu

    ANLAMA VE YORUMLAMA
    Sagu ile koşuk arasındaki benzerlikler:
    İkisi de sözlü edebiyat ürünüdür. İkisi de 7li hece ölçüsüyle yazılmıştır. İkisinde de deyimler ve edebi sanatlar vardır. Her ikisi de dörtlüktür. İkisinin de kalıbı 4+3 tür. Uyak şemaları aynıdır.(düz uyak)
    Farklılıklar:
    Sagunun nazım şekli: sagu
    Tema: acı
    Koşukun nazım şekli: koşuk
    Tema: sevinç, savaş, aşk

    SAYFA 30:
    ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
    1- D
    2- ağıt
    Doğa, aşk, yiğitlik
    3- eski devlet büyüklerinin ölümü üzerine söylenen ağıt: sagu
    Coşku ve heyecanın dile getirildiği manzume: koşuk
    Eski Türklerde şair, din adamı: şaman
    4- Y, D, Y, D


    SAYFA 37 ödevi cevapları:
    1- oğuz kağanın doğuşu. Oğuzun gençliği. Oğuzun göğün kızı ile evlenmesi. Oğuzun yerin
    Kızı ile evlenmesi. Oğuz hanın Türklerin büyük kağanı olması. Oğuz hanın batıda idil boyu akınları. Oğuz hanın Kıpçak akını. Karluk türk boylarının türeyişi. Kalaç türk boylarının türeyişi. Cürçed akını ve kanglı türk boylarının türeyişi. Oğuz hanın güney akınları. Oğuz hanın altı oğluna hanlık vermesi. Oğuz hanın büyük bir şölen vermesi.

    TİP ÇÖZÜMLEME TABLOSU:
    Tip nasıl bir insandır?
    - olağanüstü özelliklerle doğmuş ve büyümüş. Halkı için hiçbirşeyden korkmayan kişidir.
    Tip durağan mıdır, dinamik midir?
    - dinamik
    Destanın hangi kısmı sizin tip hakkında böyle düşünmenize neden oldu?
    - doğuşu ve gençliği. Yaptığı savaşlar. Türk boylarının üzerine gitmesi
    Sosyal ortam ve çevre bu tipi nasıl etkilemiştir?
    - olağanüstü özellikler sergilediği için halkın ondan beklentisi fazladır
    Bu tipin sizin toplum yapınızdan farkı var mı?
    - var
    Bu tipin diğer tipler üzerinde etkisi var mı?
    - var
    Tip kendi kişiliğinin farkında mı?
    - farkında
    Sizce gerçek hayatta bu destandaki tip gibi davranan biri olabilir mi?
    - olamaz

    SAYFA 38 ödevi cevapları:
    3- a) kağanların kağanı, yerin göğün kağanı, türk boylarının dize getirilişi
    b) oğuz kağanın hayatı
    4- hayır. Birilerinin benden bu kadar çok şey beklemesi beni rahatsız eder
    5- zaman: belirli bir zaman dilimi yoktur
    Mekan: idil boyu, Kıpçak boyu, orta asya
    Mekanın anlatımı: sadece yer isimleri verilmiş
    Kişiler: oğuz kağan, 6 oğlu, 2 eşi
    Kişilerin olay örgüsündeki işlevi: oğuz kağan akınlar yapmakta ve halkın beklentilerini yerine getirmektedir
    6- a) birçok var
    b) dilden dile, nesilden nesile aktarılarak bu hale gelmiştir
    2. etkinlik: İslamiyet öncesi türk edebiyatı dönemi
    8- ilahi bakış açısıyla bahaeddin ögel

    SAYFA 40 ödevi cevapları:
    1- nesnel bir anlatım sergilemiştir. Gören birisi olarak anlatmıştır.
    2- olaylar günlük dilden alıntılar yapılarak lirik bir dil kullanılmıştır. Manzum bir şekilde yazılmıştır.
    3- bunlarla beraber dile coşku gelmiştir
    4- destan dili abartılıdır. Doğal dil sade bir yapıya sahiptir.
    5- destan dili karışık, abartılı, liriktir. Gerçekçi değildir. Roman düzdür. Olağanüstülük yoktur. Gerçeğe yakındır.
    6- amaç toplumu eğitmektir. Destanlarda idealize edilen tipler sayesinde toplum düzeninin yükseltmektedir
    7- varolan döneme ait dönemin özelliklerini içerir. Nesilden nesile aktarılırken olağanüstülük artmıştır
    8- o dönemin kahramanlıklarının nasıl geçtiğini anlatır


    SAYFA 41:
    Doğal destan ile yapma destan arasındaki benzerlikler:
    Her ikisinde de olağanüstü öğeler vardır. Anlatımları liriktir. Topluma yer veren olaylar vardır. Temaları benzerdir. Toplumu eğitmek için yazılır. Manzumdur.
    Farklılıklar:
    Doğal destan: anonimdir. Belli bir oluşum süreci vardır. Mitolojik öğeler oldukça fazladır. Zamanı belli değildir.
    Yapma destan: yazarı bellidir. Belli bir oluşum süreci yoktur. Mitolojik öğeler fazla değildir. Zamanı bellidir.

    1-
    Tema nedir: kahramanlık, savaş, aşk, halkı ve toplumu derinden etkileyen olaylar ve bu olaylardaki etkili kişiler
    Dil ve anlatım: manzume şeklinde yazılır
    Mekan: bazen yer isimleri verilirken betimleme yapılır. Bazen de sadece yer isimleri verilir
    Zaman: belirsiz bir zaman anlayışı vardır
    Olay örgüsü: olağanüstü öğelerle zenginleştirilerek geniş bir olay örgüsü sağlanmıştır
    2- bu dönem edebiyatı müzik eşliğinde dile getirilmiştir. Hece ölçüsü kullanılmıştır. Nazım birimi dörtlüktür. Döneme göre dil sadedir. Anonimdir. Dizelerde genel olarak yarım uyak hakimdir. Daha çok aşk, doğa ve ölüm konularını işler.
  3. YAREN

    YAREN Üye

    Katılım:
    12 Şubat 2006
    Mesajlar:
    21.886
    Beğenileri:
    64
    Ödül Puanları:
    48
    Yer:
    istanbul
    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyati kitabındaki tüm soruların cevapları etkinliklerin cev

    ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME konusu:
    1- C
    2- D
    3- E
    5- D, Y, Y
    6- ilyada
    Toplumsal

    SAYFA 43 ödevi cevapları:
    1-
    Yazının icadından önce insanlık tarihi:
    Yazının icadından önceki dönemde bilgiler gelecek kuşaklara aktarılmadan önce yok olmaktadır. Bu nedenle de ilerleme çok yavaş olmuştur. İnsanlar gündelik bilgilerle yetinmek zorunda kalmışrı.

    Yazının icadından sonra insanlık tarihi:
    Sümerlilerin yazıyı icat edişiyle birlikte bilgiler gelecek kuşaklara aktarılmış ve insanlık tarihi bu dönemden sonra hızlı bir şekilde gelişmeye başlamıştır
    2- kısacası insanlar daha cahil olurdu.

    SAYFA 44 ödevi cevapları:
    1- yaptıkları savaşlar anlatılıyor.çinliler anlatılıyor. Ve bu abideyi diktirdiğini söylüyor.
    2- sesleniş, öğütler, milletime uyarılar
    3- azimli, olayları doğru değerlendiren, milleti için her türlü fedakarlığı yapmış olan biri
    4- b) türk milletine, türk gelenek ve göreneklerine sahip çıkarsan yaşarsın
    5- düzgün cümleler kurulmuştur. Cümleler kısa ve anlaşılırdır. Yabancı kelimelere yer isimleri dışında rastlanmamıştır.

    SAYFA 45 ödevi cevapları:
    6- a) hükümdarın tanrı tarafından seçilen kutlu birisi olduğuna inanılmıştır. Savaşlar yapıldığını anlaşmalar yapıldığını anlatmaktadır. Göktürklerin tarihi hakkında da bilgi edinebiliriz
    b) günlük yaşamda kullanılan unsurların alfabeye yansıdığını görüyoruz.

    SAYFA 46 ödevi cevapları:
    Sözlü edebiyat: koşuk, sav, sagu, destan
    Yazılı edebiyat: göktür yazıtları, Uygur kitabeleri

    SAYFA 47 ödevi cevapları:
    ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME:
    1- B
    2- D
    3- Y, D, Y, Y, Y
    4- 8. yüzyıl
    Göktürk
    Yollug
    .5- Orhun bölgesinde adına taş diktirilen kağan: bilge kağan
    Orhun yazıtlarının bulunduğu ülke: Moğolistan
    Orhun yazıtlarında kullanılan türk alfabesi: Köktürk alfabesi

    SAYFA 49 ödevi cevapları:
    BULMACA:
    1- Moğolistan
    2- mit
    3- oğuz kağan destanı
    4- klasik
    5- Osman bey
    6- ilyada
    7- yuğ
    8- tercümanı ahval
    9- koşuk
    10- sagu
    11- nutuk
    12- manaz
    13- kurgan
    14- alp er tunga
    15- nevruz
    16- ozan
    17- tigin
    18- Tanzimat fermanı
    19- tonyukuk

    SAYFA 50 ödevi cevapları:
    1- A
    2- E
    3- A
    4- A
    5- sagu
    Ağıt
    Mersiye
    Yapay ve doğal
    6- Y, Y, D, Y, D
    7- B
    8- din değişiklikleri, medeniyet değişiklikleri
    9- C
    10- D
    11- A
    12- C
    13- E
    14- D

    Sayfa .53
    Kültürel değerler ve değişimin nedenleri tablosu

    Göktürklerde Kültürel Değerler:
    1-Göktanrı inancı
    2-Bu inancın etkisinin görüldüğü Göktürk Kitabeleri
    3-Göktürk alfabesi
    Uygurlarda Kültürel Değerler:
    1-Budizm inancı
    2-Bu inancın yansıdığı metinler
    3-Uygur alfabesi
    Değişim Nedenleri:
    1-Din değişikliği
    2-Yerleşik hayata geçilmesi
    3-Hayat anlayışının değişmesi
    Karahanlılarda Kültürel Değerler:
    1-İslamiyet
    2-İslamiyetin yansıdığı eserler
    3-Karahanlı Türkçesi
    4-Arap alfabesi
    Değişim Nedenleri:
    1-İslamiyetin kabulü
    2-Din değişimiyle birlikte zihniyetinde değişmesi


    Sayfa .53 2.Soru
    Türkçenin Edebi bir olarak kullanılması ve değişmeyen öğeler Türkçe'nin kullanılmasıdır.Milliyetçilil ön plandadır..

    S.53 Fotoğrafın yorumu
    -konar göçerdirler.
    -hayvancılık olduğu anlaşılıyor.
    -atlar evcilleştirilmiştir.
    -hanlıklarla yönetildiği anlaşılıyor

    Sayfa .55 Ölçme ve Değerlendirme
    1)E
    2)B
    3)Arap,Türkçe.
    İlk.
    Türkçedir.
    4)D
    5)Köktürk devleti=göktanrı inancı
    Uygur devleti=Budizm,mani dini
    Karahanlı devleti=İslamiyet

    Mesnevi nazım şeklinin özellikleri:
    1-mesneviler öğüt verici bir olayı anlatan uzun şiirlerdir.(savaş,aşk,tarihi olaylar ve tasavvuf)
    2-mesneviler divan edebiyatında bir bakıma günümüzdeki roman ve hikayenin yerini tutuyordu.
    3-beyit sayısı sınırsızdır.
    4-her beyit kendi arasında kafiyelidir.(aa,bb,cc...)
    5-aruzun kısa kalıplarıyla yazılır.
    6-beş mesnevinin bir araya gelmesiyle hamse oluşur.
    -mesnevi nazım şekli türk edebiyatında ilk defa ne zaman kullanılmıştır?
    11.yüzyılda yusuf has hacip tarafında kutadgu bilig'de kullanılmıştır.
  4. YAREN

    YAREN Üye

    Katılım:
    12 Şubat 2006
    Mesajlar:
    21.886
    Beğenileri:
    64
    Ödül Puanları:
    48
    Yer:
    istanbul

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyati kitabındaki tüm soruların cevapları etkinliklerin cev

    11. Yüzyıl: İslami Dönem Türk Edebiyatı'na ait ilk eser 11.Yüzyıl'a ait olan 'Kutadgu Bilig'dir. Yusuf Has Hacip tarafından yazılmış öğretici bir eserdir. Siyaset-nâme niteliğindedir ve 6500 beyitten oluşur. Bu döneme ait diğer bir önemli eser de 'Divânû Lügâtit Türk'tür. Kaşgarlı Mahmut tarafından Araplara Türkçe'yi öğretmek amacıyla yazılmış bir lügâttır. Bu döneme ait önemli bir eser de Edip Ahmet Yükneki'nin öğretici nitelikteki dini kitabı 'Atabetül Hakayık'tır.

    12. Yüzyıl: Bu yüzyılın en önemli ismi Hoca Ahmed Yesevi'dir, Türk tasavvuf tarihinin ilk önemli şairidir. Hikmetleriyle büyük ün kazanmıştır. Bu yüzyılın diğer önemli ismi ise Kitab-ı Meryem, Kitab-ı Bakırgen ve Kitab-ı Âhirzaman adlı eserlerin sahibi, aynı zamanda Hoca Ahmed Yesevi'nin öğrencisi olan Hakim Süleyman Ata'dır.

    Sayfa 56 Hazırlık Çalışması
    Bir topluluğu millet haline getiren değerler o milletin dili, dini ve ırkıdır. Bu üç faktörden ırk birliği önemlidir; ama tek başına millet olgusunu açıklamaktan uzaktır. Aynı ırka mensup olduğu halde değişik milletler oluşturmuş ve dolayısıyla değişik devletler kurmuş insan toplulukları vardır. Dil insanların birbirine bağlayan en önemli faktörlerden birisidir. Ancak, aynı dili konuştuğu halde farklı devletler kurmuş insan toplulukları mevcuttur. Diğer yandan din de insanların bir millet oluşturmasında çok önemli bir faktördür. Farklı dinden olan, farklı mezhepten olan insanlar genellikle farklı milletler oluşturmuşlar, farklı devletler kurmuşlardır. Buna karşılık, aynı dinden olanların mutlaka aynı millet oluşturacakları söylenemez. Zira, aynı dine ve hatta aynı mezhebe mensup olmakla birlikte farklı devlet kuran birçok millet vardır. Görüldüğü gibi bu faktörlerin güçleri hakkında önceden bir şey söylenemez. Bu faktörlerden her biri, değişik yer ve zamanlarda diğerine nazaran daha belirleyici olmuştur

    Atatürk'ün türk dili hakkındaki düşüncelerini içeren metin..

    ''Türk milletinin dili Türkçe'dir.Türk dili dünyada en güzel, en zengin ve en kolay alabilecek dildir.Onun için her Türk, dilini çok sever ve onu yükseltmek için çalışır.Bir de Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir.Çünkü Türk milleti geçirdiği nihayetsiz felaketler içinde ahlakının, an'anelerinin, muhafaza olduğunu görüyor. Türk dili Türk milletinin kalbidir, zihnidir.
    Türk demek dil demektir.Milliyetin çok bariz vasıflarından birisi dildir.Türk milletindenim diyen insanlar herşeyden evvel ve mutlaka Türkçe konuşmalıdır.Türkçe konuşmayan bir insan Türk harsına camiyasına mesubiyetini iddia ederse buna inanmak doğru olmaz''

    Sayfa 60 ve 61

    sayfa 60
    1-Niçin susuyorsun?
    2-Kim birini çagırırsa söze önce o başlar ve insan her zaman diline hakim olmalı,ne konuştuğunu
    bilmelidir.
    3-Bilgisiz her zaman susmalı,bilgili ise diline hakim olmalıdır bilgilinin sözünde her zaman hikmet vardır..
    4-İnsan kendisine birşey sorulunca konuşmalıdır..
    5-Dilin faydaları nelerdir???
    6-Bilginin iki alameti dil ve boğazdır ruhun nasibi sözdür,kulaktan girer..
    7-Sözün esası nedir ve kaç kısımdır?
    8_Sözün yeri sırdır söz on kısımdır fakat biri söylenmelidir.
    9-Sözün faydası ve zararı ne kadardır?
    10-Yerinde kullanılan söz faydalıdır yersiz söz ise zararlıdır.
    11-Söz ne zaman çok ne zaman az addedilir.(addetmek:saymak)
    12-Söz güzel ne düşünülerek ancak sorulduğunda kısa söylenmelidir çok dinleyip az konuşmalıdır .Söz akılla söylenmeli bilgi ile süslenmelidir.
    13-Sözün doğrusu kimden dinlenmeli,söz kime söylenmelidir?
    14-Söz bilgiliden büyüklerden dinlenmeli,bilmeyenlere ve küçüklere söylenmelidir.
    15-Dili söyletmeli mi susturulmalı mı?
    16-Dil doğruyu söyeleyecekse söylenmeli söylenmeyecekse susmalıdır

    2.a
    Adalet: Kün Togdı
    Saadet: Ay Toldı
    Zeka: Ögdülmiş
    Hukuk: Kün Togdı
    Mutluluk: Ay Toldı
    Hayatın Sonu: Odgurmış

    2.b.
    Akıl bir meşaledir... - Ögdülmiş
    Huzur bendedir... - Ay Toldı
    Ben işleri doğruluk... - Kün Togdı
    ilgili insan fani... - Odgurmuş

    2.c.
    Yazar soyut kavramları (adalet, saadet, akıl, hayatın sonu) somutlaştırarak vermiştir. Somutlaştırmayı bu kavramları temsil eden "Kün Togdı, Ay Toldı, Ogdülmiş, Odgurmış" isimli kahramanlarla sağlamıştır.

    3. Kutadgu Bilig, insanlara dünya ve ahiret hayatlarında yol göstermek için yazılmıştır.

    4. Dil ve Söyleyiş Özellikleri: Kutadgu Bilig'de Karahanlı Türkçesi kullanılmıştır. Verilen metin parçası ve sözcüklerde yabancı kökenli sözcükler de bulunmaktadır. Edebi bir dil kullanılarak yazılan Kutadgu Bilig yeni bir nazım şeklinin (mesnevi) söyleyiş özelliklerini de yansıtmaktadır.
    Kültür Özellikleri: Kutadgu Bilig, İslami dönemin yansımalarının bulunduğu ilk örnektir. Mesnevi nazım şekliyle, beyitlerle yazılması ve İslami unsurların yer alması ve döneminin ahlak anlayışını ortaya koyması bakımından eser önemli bir kaynak durumundadır.

    5.a.
    -Her insan diline hakim olmalıdır.
    -İnsan, kendisine bir şey sorulunca konuşmalıdır.
    -Söz, ruhun nasibidir.
    -İnsan, konuşmaktan çok dinlemeyi öğrenmelidir.
    -Söz, yerinde kullanılırsa faydalıdır.
    -Söz, güzel, düşünülerek, kısaca söylenmelidir.
    -Söz, bilgiliden ve büyüklerden dinlenmeli; küçüklere söylenmelidir.
    -Dil, her zaman doğruyu söylemelidir.

    5.b.
    Kutadgu Bilig'de savunulan ve öğüt niteliğinde verilen düşünceler, bugün hala geçerliliğini korumaktadır.

    6.
    -Aruz ölçüsünü kullanmıştır.
    -Eserini sembolik olarak yazmıştır.
    -İslami dönemin ilk edebi ürününü yazmıştır.
    -Türk edebiyatındaki ilk mesneviyi yazmıştır.
    -Türk edebiyatındaki ilk siyasetnameyi yazmıştır.
    -Eserini öğretici (didaktik) tarzda yazmıştır.

    sayfa 61 4. etkinlik
    Dil ve Söyleyiş Özellikleri: Kutadgu Bilig'de Karahanlı Türkçesi kullanılmıştır. Verilen metin parçası ve sözcüklerde yabancı kökenli sözcükler de bulunmaktadır. Edebi bir dil kullanılarak yazılan Kutadgu Bilig yeni bir nazım şeklinin (mesnevi) söyleyiş özelliklerini de yansıtmaktadır.
    S.62 Etklinlik
    A.MESNEVİ
    B.ARUZ ÖLÇÜSÜNÜN KISA KALIBI KULLANIŞI
    UYAK ŞEMASININ AA BB CC OLMASI

    S.64


    1.ahlak ve öğüt vermek için ve bilginin onemını belırtmek ıcınn
    2.adip ahmet bilginin hayatta en onemlı şey olduğu hakkında öğütler vermiş bilgilinin her işinin iyi olduğunu belirtir
    3.a) saadet yolu bilgi ile bulunur,kemik için ilik ne ise insan için bilig odur,br bilgili bin bilgisize bedeldir,bilgiyi Çin de bile olsa arayınız......
    b)gecerlilğini korur bili herzamn onemlıdır ınsanlıktarıhı bılgı ıle gelışır.
    4.a)bilgisizlikten ne kadar halk kendı elıyle put yapıp rabbım budur dedi
    b)bin bilsende bir bilene danış,bilmemek ayıp değıl orenmemek ayıp....
    5.hem dortluk hem beyıtten yazılmışislami kulturun etkısıyle beyıtler kullanılmış
    6.islami donem 2. eser yazmış,eserin dil bilim acısından onemlı , eser dıdaktık yonde ele alınmış, hem dortluk hem beyıt kullanılmış

    SAYFA 66 Etkinlik CEVAPLARI
    1.Her dörtlüğünde hgikmet olduğu için şiirlerine hikmet adı vermiştir.Hikmet tasavvufi bir terimdir.
    2.Dörtlüklerin son dizesinde de belirttiği gibi, Hz. Peygamber 63 yaşında toprağa girdi. Bende bu yaştan sonra toprağın altında yaşamalıyım diyerek, kendisine toprak altında bir hücre yaptıran Ahmed Yesevi'nin o günlerde meydana gelen bir olay, şöhretinin bütün Türkistan havalisine yayılmasına vesile olmuştu.
    3. **Hikmet tarzı şiir geleneğinin ilk şairidir.
    **Dini tasavvufla uğraşan şairimizdir.
    **Yesevi tarikatının kurucusudur.
    4.Ahmet Yesevi tasavvufla uğraşan şairlerimizdendir.Tüm yaşamını insanları islamiyet konusunda bilinçlendirmeye adamıştır.Metnin yazılış amacıda insanları islamiyet hakkında bilgi vermektir.
    5.Halk edebiyatı geleneğinin devamı ,Tasavvuf Tekke Edebiyatı'nın başlangıcıdır.

    ETKİNLİK
    'Hakaniye Lehçesi'' ödevi cevapları

    Hakaniye Lehçesi dendiği zaman akla Kaşgarlı Mahmut'un en çok beğendiği, öyle ki "Kaşgar dili","Kaşgar Türkçesi" olarak da adlandırılan, bir diğer şekilde "Karahanlı Türkçesi" (Karahanlıca)dilinin devirlerinden biri gelir.
    Kaşgarlı'nın şivelerle karşılaştırılırken "Türkçe" diye adlandırdığı Hakaniye lehçesi, ilk Türk yazı dilidir.Bu yazı dili devresinden gelen eserlerin büyük kısmı Uygur yazısı ile yazılmış olduğundan bu döneme Uygur dönemi(devri), bu yazı diline de Uygurca denilebilir

    SAYFA 68 Sorular
    1) türkçenin arapça kadar seçkin bir dil olduğunu göstermek amacıyla yazılmıştır.
    2)divanü lügati't türk ile birlikte sözlük yazma geleneği başlamıştır. divanü lügati't türk türkçesidir.
    3) islamiyet: islami dönem ilk eserlerinden en önemlisini kaleme almıştır.
    arapça: eserini arapça olarak kaleme almıştır.bu durum onun arapçayı iyi bildiğinin göstergesidir.
    türk kültürü:yaşadığı dönemin kültürünü yansıtmış ve günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır.
    gezgin:türk türkmen yağma çiğil kırgız gibi türk boylarını dolaşmıştır.
    dil bilimi:dil bilimi açısından o dönemin yaşayan sözcüklerin kelime kökleri eserine alınmıştır.
    islamiyet öncesi sözlü ürünler:sagu koşuk sav gibi sözlü edebiyat ürünlerini dinleyerek yazıya geçirmiştir.
    etimoloji:türkçenin ilk etimoloğudur.
    türkçe:türkçenin ilk sözlüğünü yazmıştır eserinde 7500 sözcük yer alır.

    SAYFA 69 ve 70

    4a.Atatürke göre türk milleti demek türk dili demektir.türk dili kutsal bir hazinedir.çünkü bir toplumu millet yapan herşey dil sayesinde olur.bu sebeple türk dili türk milletinin kalbidir.
    b.Kaşgarlı mahmut türk diline en büyük katkıyı yapanların başında gelmektedir.çünkü o dönemin maddi ve manevi kültür unsurlarını türkçenin bünyesince,türkçenin en eşsiz hazinelerinden biridir.
    Kaşgarlı Mahmut ve Atatürk'ün Türk dili ile ilgili ortak görüşleri:
    -Türk milleti demek Türk dili demektir.
    -Türk milletinin her şeyi dilinde yaşamaktadır.(sevinci, üzüntüsü, öfkesi ...)
    -Türk dili, dünyadaki en zengin dillerden biridir.
    -Türk dili, yabancı dillerin saldırısından korunmalıdır.
    -Türk dili zengin ve köklü bir dildir.


    Türk dilinin 20 ülkede ve birçok özerk bölgede milyonlarca kişi tarafından kullanılması Türklerin hangi özelliğini gösterir?
    Türkçe'nin büyük dillerden biri olduğunu gösterir. (Türkçe dünyanın 5. büyük dilidir.)

    Kutadgu Bilig,Divan-ı Hikmet,Divaü Lügati't-Türk ve Atebetü'l Hakayık metinlerinden hareketle o dönemde benimsenen ve kültürel farklılaşmaya neden olan yeni değerler nelerdir?
    Kültürel farklılaşmaya sebep olan İslam dininin kabulüdür. Adı geçen eserlerde İslami terimler ve isimler kullanılmaya başlanmıştır.

    Türkçenin günümüzdeki durumu?
    Türkçe günümüzde yabancı dillerin (özellikle İngilizce) etkisi altındadır. Nasıl ki bir dönem Farsça ve Arapça, Tanzimattan sonra Fransızca etkisine girdiyse şimdi de İngilizcenin etkisinde.

    Atatürk'ün Türk dili için gösterdiği hedeflerin bugün neresindeyiz?
    Atatürk saf Türkçeden yanaydı. Üstteki yorumdanda anlayacağınız üzere bugün saf Türkçeden söz etmek mümkün

    Sayfa 70 deki 7. etkinlik
    Hakaniye Lehçesi dendiği zaman akla Kaşgarlı Mahmut'un en çok beğendiği, öyle ki "Kaşgar dili","Kaşgar Türkçesi" olarak da adlandırılan, bir diğer şekilde "Karahanlı Türkçesi" (Karahanlıca)dilinin devirlerinden biri gelir.

    Kaşgarlı'nın şivelerle karşılaştırılırken "Türkçe" diye adlandırdığı Hakaniye lehçesi, ilk Türk yazı dilidir.Bu yazı dili devresinden gelen eserlerin büyük kısmı Uygur yazısı ile yazılmış olduğundan bu döneme Uygur dönemi(devri), bu yazı diline de Uygurca denilebilir.

    sAYFA 71 ölçme ve değerlendirme
    1)d 2)c 3)d 4)y,d,d,y,d,d,d,d,5)hakaniye,k utadgu bilig,topgaç buğra,ahmet yesevi. 6)d 7)divanı hikmet,ata betül hakayik,divanı lügatit türk,kutadgu bilig.