Tüketici hakları hakkında bilgi, Tüketici hakları nelerdir

Konusu 'Hukuk Köşesi' forumundadır ve Blizzard tarafından 11 Temmuz 2010 başlatılmıştır.

  1. Blizzard

    Blizzard Üye

    Tüketici nedir




    Tüketici hakları hakkında bilgi


    Tüketici nedir?
    Tüketici mal ve hizmeti alıp kullanan kişidir. Tüketici aldığı mal ve hizmetin kötü ürün olması durumunda tüketici hakları araya girer. Yani tüketicinin hakları tüketicinin kaklarını istismar edilmesi durumunda ortaya çıkar. Örneğin, bir ayakkabı aldık bu durumda para karşılığında mal almış bulunmaktayız. Yani tüketici konumundayız. Eğer aldığımız mal ayıplı ve kusurlu ise o zaman tüketici olarak ortaya haklarımız girer.

    Tüketici Hakları Kavramı

    Tüketici hakları tüketicinin alışverişle ortaya çıkan haklarıdır. Tüketici hakları malın
    kalitesinde söz verilen süreye kadar dayanıp dayanmamasından tüketicinin isteğinin karşılayıp karşılamaması durumunda ortaya çıkar. Eğer tüketici aldığı mal ayıplı ve kusurlu ise tüketici mal aldığı yere gidip satıcıdan:
    *Aldığı malı geri vererek parayı alabilir.
    *Aldığı malı yenisi ile değiştirmesini isteyebilir.
    *Maldaki ayıbın giderilmesini isteyebilir.
    *Ayıp oranında maldan indirim yapılmasını isteyebilir.
    Tüketici yukarıdaki haklardan herhangi birsini isteyebilir. Tüketici bu haklarını malın
    teslim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ya da maldaki ayıp gizli ise iki yıl içersinde yukarıdaki haklarını talep edebilir. Tüketici hakları bunlarla sınırlı kalmayıp taksitli satışlarda ve kapıdan satışlarda garanti belgesi satışlarda hakları vardır.

    Taksit sayışlarda ne gibi haklar vardır?
    Öncelikle tüketiciye yapılan sözleşmenin örneği verilmelidir. Malı satış fiyatı toplam borç miktarı ödeme tarihleri gibi bilgilerin verilmesi gerekir. Tüketici borçlarını vadesinden önce ödediği takdirde faiz miktarından indirim yapılması zorunludur.

    Kapıdan satışlardaki haklar nelerdir?
    Kapıdan satış yapılması halinde satıcının tüketiciye cayma bildirim belgesi vermelidir. Bu belge 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden malı geri verebileceği ve parasını geri alabileceğine dair taahhüt hükmündedir.

    Garantili satışlardaki haklar nelerdir?
    Satıcı garanti belgesini doldurup tüketiciye vermelidir. Bir arza çıkmışsa tamiri mümkün değilse mal değiştirilir. Garanti süresi en az bir yıl olmalıdır.

    Yukarıdaki haklar yerine getirilmezse tüketicinin yapması gerekenler?
    Bu isteklerin yerine getirilmesi için tüketici sorunları hakem heyetine gidilebilir. Bu heyetler her valilik ve kaymakamlık bünyesinde kurulmuştur. Sadece bir dilekçe ile ya da aldığı malın faturası ile başvurulabilir. Başvuruda hiçbir masraf alınmamaktadır. Bu heyetin verdiği karar bağlayıcı olmaz ise ya da tüketici karartı beğenmez ise tüketici mahkemelerine dava açabilir. Bulunduğu yerin asliye hukuk mahkemesine dava açabilir. Davada hiçbir harç alınmamaktadır. Davayı açmak için dava dilekçesi ve malla ilgili fiş ve fatura veya garanti belgesi eklenerek başvurabiliriz.

    * Temel İhtiyaçların Karşılanması Hakkı

    İnsanın insan olmaktan doğan ve hayatını devam ettirebilmesi için gereken asgari ihtiyaçlarını karşılayabileceğini belirten bu hak tüketicinin en temel hakkıdır. İnsan temel haklarını şöyle sıralayabiliriz.
    *Fizyolojik ihtiyaçlar (açlık susuzluk)
    *Güvenlik ihtiyaçları (güven duyguları)
    *Sosyal ihtiyaçlar (ait olma sevilme)
    *Benlik ihtiyacı (saygınlık başarı)
    *Kendini geliştirme ihtiyacı (ünlü bir bilim adamı olmak gibi)

    * Güvenlik ve Güven Duyma Hakkı

    Bu hak tüketiciye sunulan mal ve hizmetlerin tüketicinin hayatını ve sağlığını normal
    şartlar altında tehlike düşürmeyecek derecede güvenilir ve kaliteli olmasını ifade eder.

    * Bilgi Edinme Hakkı

    Bu hak tüketicinin satın alacağı mal ve hizmetin ne olduğunu ne işe yaradığını ne kadar
    dayanacağını herhangi bir aldatmaya fırsat verilmeksizin açık bir şekilde bilmesidir. Tüketiciye verilen bilgilendirme hizmeti piyasadaki diğer mallarla mukayese etmesini sağlar.

    * Seçme Hakkı

    Tüketicinin alacağı mal ve hizmeti seçme hakkını ifade eder. Bu sebeple tüketiciye
    alternatif mal ve hizmetler sunulmalıdır. Tüketicinin temel hakları arasında yer alan seçme hakkı kapsamında rekabetçi fiyatlar ve karşılaştırabileceği diğer mal ve hizmetler tüketiciye sunulmalıdır.

    * Sesini Duyurma Hakkı

    Tüketicinin kendisi hakkında alınan kararlara tüketici örgütler aracılığıyla doğrudan ya da dolaylı bir biçimde katlamalarıdır. Örgütlü bir tüketici grubunun sesini ilgili mercilere duyurmada şansı oldukça fazladır.

    * Tazmin Edilme Hakkı

    Tazmin edilme hakkı ayıplı bir mal satın alan ya da kendisine noksan bir hizmet sunulan
    tüketicinin bu mal ya da hizmet dolayısıyla uğradığı zararı giderilmesi ve genel anlamda haklarının korunması amacıyla gerekli yasal tedbirlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanmasıdır. Eğer tüketicinin aldığı mal kusurlu ise bazı yasal hakları vardır. bunlar gerçekleşmez ise tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemelerine gidilebilir. Bu mahkemeler tüketici haklarını korumaya yöneliktir.

    * Eğitilme Hakkı

    Tüketicinin eğitimi bireyin ekonomik faaliyetlerini yönlendirme ihtiyaçlarını karşılamak
    ve Pazar etkilenme gücünü arttırmayı hedef alan eğitim ve bilgilendirme yatırımı olarak tanımlanabilir. Eğitim programlarını temel amacı tüketiciye ihtiyaç duyduğu bilgileri nerede ve nasıl bulacağını bilgiyi nasıl değerlendireceğini ve kullanabileceğini öğretmektir.

    * Sağlıklı Bir Çevreye Sahip Olma Hakkı

    Yaşama hakkının temel şartlarından birini oluşturan ve vazgeçilmez nitelikte olan temel
    tüketici haklarından birisi de sağlıklı bir çevrede yaşamaktır. Ülkemizde de çevreyle ilgili gelişmeler uluslar arası gelişmeler ile paralel bir seyir takip etmiştir. 1982 anayasasının 56. maddesinde ve 4077 sayılı tüketicinin korunması hakkındaki kanunun 18 ve 19. maddelerinde de tüketicinin çevre sağlığı açısından korunması hükümlerine yer verilmiştir.bunlar ek olarak tüketicinin şikayeti hakkında söz edebiliriz. Tüketicinin şikayet hakkı herhangi bir olumsuzlukla karşılandığında olumsuzluğu giderilmesi için ilgili kurumlara ya da yetkili makamlara müracaat etme hakkını içermektedir.

    * Tüketiciyi Koruyan Örgütler ve İşlevleri

    Adından da anlaşılabileceği gibi tüketiciyi anlaşılacağı gibi tüketiciyi koruyan örgütlere
    tüketici örgütleri denir. Bunların gayesi tüketiciyi üreticilere karşı korumak ve haklarını tanzim edilmesini sağlamak bunların başlıca görevleridir. 4077 sayılı kanuna göre tüketici örgütleri üçe ayrılmıştır.

    1.Tüketici Konseyi
    Tüketicinin sorunlarının ihtiyaçlarını ve çıkarlarının korunmasını sağlamak sorunların
    tüketici lehine çözümlenmesi için çaba harcayan kurumlardır.
    2.Tüketici sorunları Hakem Heyeti
    İli ve ilçe merkezlerinde tüketiciler ile satıcılar arasında çıkan uyumsuzlukları çözmek
    için kurulmuştur.
    3.Tüketici Mahkemeleri
    Tüketici ile üretici arasındaki uyuşmazlıkları çökurumlardır.
    4.Tüketici sorunları Hakem Heyeti
    İli ve ilçe merkezlerinde tüketiciler ile satıcılar arasında çıkan uyumsuzlukları çözmek için kurulmuştur.
    5.Tüketici Mahkemeleri
    Tüketici ile üretici arasındaki uyuşmazlıkları çözen mahkemelerdir.
     

Sayfayı Paylaş