Farabi'nin Sudur Nazariyesi

Konusu 'İcatlar ve Buluşlar' forumundadır ve Masal tarafından 31 Temmuz 2012 başlatılmıştır.

  1. Masal

    Masal Üye

    Farabi'nin Sudur Teorisi


    Farabi'nin Sudur Anlayışı


    İslam filozoflarında da ilk olarak Farabi temelde Yeni-Plâtoncu Plotinus’u takip ederek evrenin yaratılışında ‘sudur’ teorisini benimsedi. Buna göre göksel ve dünyevi varlıklar determinist bir süreç sonucu ilk varlık olan Allah’tan türemişlerdi.

    İbn Sina’nın sudur teorisinin farabi’nin kinden esas itibariyle farklı bir tarafı yoktur. Çünkü her ikisi de bu konu da İskenderiye ekolünden, yani yeni eflatunculuğun temsilcisi Plotin’den istifade etmişlerdir. Fakat İbn Sina, Farabi’ye nisbetle maddeye daha az önem atfederek ma’kulatı* maddeden üstün tutmuştur. Hatta nefsi de ma’kulat ile cisimler arasında bir vasıta gibi görerek maddeyi en aşağı varlık olarak kabul etmiştir. Ancak Farabî de, İbn Sina’da bu nazariyeye Plotin’den daha farklı bir yorum getirmişlerdir.

    Farabi'nin Sudur Teorisi

    Buna göre; Allah birdir ve varlıklar ondan zaruri olarak sudur etmiş, fışkırmış ve dışa vurmuştur. Buna göre evrenin, bir bakıma Allah’ın iradesi olmadan ortaya çıktığı kabul ediliyordu. Allah, sadece kendisini biliyor, kendisinden zorunlu olarak sudur eden evren hakkında bilgi sahibi değildi.

    Farabi ayrıca, ahiret hayatının, sadece ruhi olduğuna inanıyordu.

    Farabi’nin Sudur Teorisi, aslında Antikçağ düşüncesinin bu asırdaki bir çeşit yansıması olup, yaratılışı Allah’ın hür iradesinde gören İslâm anlayışına ters düştüğü için tenkit edilmiştir.

    Farabi’ye göre, Peygamber de filozoflar da Faal Akıl’la irtibat kuran seçkinlerdir. Aralarındaki fark, Peygamberin buna hayal gücüne sahip mertebesiyle varması, diğerlerinin buna düşünce ve nazarla ulaşmasıdır. Farabi’ye göre faal akıl, Peygamber’e vahiy getiren Cebrail ile aynı mahiyettedir. Farabi, Peygamber’in bilginin bu saf kaynağına, faal akıl veya Cebrail’e muhayyile aracılığıyla ulaşırken, filozof’un akli düşünme ve derin tefekkürle vardığını belirtir.
     

Sayfayı Paylaş