Besin grupları karbonhidratlar

Konusu 'Sağlıklı Beslenme' forumundadır ve YAREN tarafından 14 Ağustos 2009 başlatılmıştır.

  1. YAREN

    YAREN Üye

    Karbonhidrat nedir,karbonhidrat çeşitleri nelerdir?
    Karbonhidratların içinde insan beslenmesinde başlıca enerji kaynağı olan şeker ve nişasta bulunur. Şeker konsantre tatlılarda meyve ve sütle; nişasta ise tahıl ve sebzelerde bulunur. Şekerler monosakkarit (glikoz, fruktoz ve bal) şeklinde veya dioligosakrit (sukroz, laktoz, galaktoz ve dekstroz) şeklinde bulunurlar. Doğada en çok bulunan şeker ana yakıt olan gıükozdur. 1 gram karbonhidrat 4 kalori içerir.
    Karbondioksit ve sudan sentezlenen karbonhidratlar dünyanın en bolorganik molekülleridir.

    [​IMG]

    Karbonhidratların görevi
    1. Canlı organizma için önemli bir yakıttır. Yakıt olarak kullanılabilmesi için, karbonhidratın polisakkarit deposu şeklinin (nişasta veya glikojen) monosakkarit (basit şekerlere) şekline parçalanması gerekir.
    2. Yakıt deposu olma rolüne ek olarak, karbonhidratlar bakteri, bitki ve hayvanlarda yapısal eleman olma rolline de sahiptir.
    3. Karbonhidratların en büyük rolü, özellikle basit şekerin yiyeceğe tat vermesidir.
    4. AntiketOjeniktirler. Eğer karbonhidratlar gereğinden az miktarlarda tüketilirse, vücutla normalden fazla ketonlar ve asitler oluşur. Bu durum da, ağızda kokuya neden olur.
    5. Su ve elektrolitlerin vücutta tutulmasını sağlarlar.
    6. Laksatif (rahatlatıcı) etkisi vardır.
    7. Kolesterol ve trigliserit metabolizmasında rol alır.
    8. Kan, glikoz ve insülin düzeyini kontrol ederler.
    9. Normal diyet alan, yetişkinlerde enerjinin %55-601 karbonhidratlardan sağlanmalıdır.

    Karbonhidratlar 3 gruba ayrılır

    basit karbonhidratlar
    basit şekerler= monosakkaritler; meyve şekeri ve benzeri gıdalar ...
    birleşik karbonhidratlar
    birleşik şekerler= disakkaritler; çay şekeri, süt şekeri ve benzeri gıdalar..
    kompleks karbonhidratlar
    nişasta ve benzeri gıdalar diye gruplanmaktadır.

    Kompleks karbonhidratiar ve kaynakları, daha sağlıklı karbonhidratlardır. Bu nedenle mümklin olduğunca kompleks karbonhidratlar (kepekli un, kepekli esmer pirinç işlenmemiş pancar şekeri, meyveler, sebzeler) kullanmalı, işlenmiş karbonidratlardan (beyaz şeker, beyaz un, reçel, patates püresi) kaçınılmalıdır. Karbonhidratların içerdiği lifler, karbonhidratların en sağlıklı parçaları, vitamin, mineral ve doğal antioksidantların taşıyıeısı olduğundan rafine edilmemiş kompleks karbonhidratların besin değeri yüksektir.

    Besinlerin glisemik İndeksi ve beslenmeye etkileri
    Glisemik İndeks, besinlerdeki kan şekerini etkileme düzeyidir. Karbonhidrat besinlerin kan şekeri üzerinde yapacağı yükseklik derecesinin belirlenmesi için besinlerin glisemik indekslerinin saptanması şarttır. Glisemik indeks karbonhidratlı besin tüketildikten sonra kan şekerini etkileme düzeyidir. Glisemik indeks kan şekerinin düzenlenmesinde tek başına düşünülemez. Kan şekerinin kontrol altında tutulması için doğru bir beslenme şekli ve düzenli egzersiz de şarttır. Düşük glisemik indeksli besinlerin tüketilmesi tokluk kan şekerinin kontrolünü sağlar (ani yükselmeyi önler). Yüksek glisemik indeksli besin tüketmek kan şekerinin ani yükselmesine neden olur. Lifli besinlerin (özellikle kompleks karbonhidratlar) glisemik indeksleri düşüktür. Meyvelerin glisemik indeksleri ise farklılık göstermektedir. Örneğin; elma suyunun glisemik indeksi elmadan daha yüksektir. Bunun nedeni, meyvenin püre ya da su şeklinde, meyve ile alınan şekerin vücutta hızlıca emilmesi ve kan şekerini yüksltmesidir.

    Yüksek Glisemik İndeksli Besinler
    * Patates, havuç, muz
    * Beyaz ekmek, beyaz pirinç, fasulye
    * Mısır, kuru üzüm, bal
    * Krakerler, cornflakes, müsli, çekilmiş yulaf düşük glisemik indeksli besinler
    * Elma, kayısı, şeftali, erik, kiraz, greyfurt
    * SÜt yoğurt, dondurma, yağsız peynir
    * Mercimek, bulgur, barbunya, kabuklu fasulye

    Karbonhidrat çeşitleri

    A-MONOSAKKARİTLER (Basit Şekerler)
    1- Glikoz (üzüm şekeri)
    2- Fruktoz (meyve şekeri)
    3- Galaktoz (6 karbonlu monosakkarit)

    B-DiSAKKARiTLER
    1 - Sakkaröz (çay şekeri)
    2- Laktoz (süt şekeri)
    3- Maltoz (maıt şekeri)

    C-POLiSAKKARiTLER
    1- Nişasta (bitkilerdeki depo karbonhidrat)
    2- Glikojen (kas ve karaciğerdeki depo karbonhidrat)
    3- Sellüloz (posa)

    GLİKOZ
    Vücutta serbest halde kanda bulunur (100 mL. kanda; 70 - 90 miligram civarında). Önemli bir enerji kaynağıdır. Beyin dokusu, enerji yakıtı olarak sadece glikozu kullanır. En çok üzüm, üzümle yapılan yiyecek ve içecekler ile balda bulunur.

    FRUKTOZ
    Meyve şekeridir. Meyvelerde, pekmez, üzüm, incir ve % 50 oranında balda bulunur.

    SAKKAROZ
    Şeker pancarı ve şeker kamışında bulunur.

    LAKTOZ
    İnsanların ve memeli hayvanlann sütünde bulunur.

    NİŞASTA
    Bitkilerin tanelerinde, tohumlarında ve yumrularında depo edilmiş halde bulunan bir karbonhidrattır. Bitkiler için enerji deposudur.

    GLİKOJEN
    İnsan ve hayvan vücudundaki karbonhidratın depolanmış şeklidir. Gerektiğinde hemen kullanılabilecek yedek enerjidir.

    SELÜLOZ
    Bitkisel yapıda yer alırlar. Yiyeceklerin sindirilemeyen kısımlarıdır (posa). Ağızdan alınan posanın % 43ü dışkı ile atılmaktadır. Bağırsak hareketlerini artırarak, düzenli çalışmasını sağlarlar. Çiğ ve kabuğu ile yenen meyve ve sebzeler ile, kepekli tahıl ürünleri, pasa yönünden zengin yiyeceklerdir.
    [​IMG]

    Alıntı​
     

Sayfayı Paylaş